Benzyna 95 czy 98? Którą wybrać i jakie są różnice?

Kierowca samochodu z silnikiem benzynowym podjeżdżając na stację paliw, może zastanawiać się: 95 czy 98? Którą benzynę wybrać? Na pewno na pierwszy rzut oka widać, że benzyna 98 jest droższa – jednak dlaczego? Na czym polega różnica w liczbie oktanów i czy faktycznie warto za nią przepłacać?

Czym jest liczba oktanów?

Jeśli zastanawiasz się, czym tak naprawdę różni się benzyna 95 od 98, kluczowa jest właśnie liczba oktanowa. Wbrew pozorom nie oznacza ona po prostu procentowej zawartości „oktanu” w paliwie, ale określa odporność paliwa na samozapłon w komorze spalania. Mówiąc prościej, im wyższa liczba oktanowa, tym trudniej jest mieszance paliwowo–powietrznej zapalić się za wcześnie, tylko pod wpływem wysokiego ciśnienia i temperatury.

W laboratorium odporność paliwa porównuje się do mieszaniny dwóch związków: izooktanu i n-heptanu. Mieszanka, która zachowuje się tak, jak paliwo w silniku, wyrażana jest w procentach izooktanu – stąd mówimy o benzynie 95 czy 98. Dla kierowcy praktyczne znaczenie jest takie, że benzyna 98 lepiej znosi pracę w warunkach wysokiego stopnia sprężania i wysokiego obciążenia, a benzyna 95 w zupełności wystarcza w większości standardowych silników benzynowych.

Co to spalanie stukowe?

Spalanie stukowe to inaczej spalanie detonacyjne. Inna nazwa stosowana na ten proces to samozapłon. To zjawisko, w którym część mieszanki paliwowo–powietrznej zapala się samoczynnie, zanim dotrze do niej płomień od świecy zapłonowej. Dzieje się tak w warunkach bardzo wysokiego ciśnienia i temperatury w komorze spalania. W efekcie w cylindrze powstają gwałtowne, nieregularne wybuchy, którym towarzyszy charakterystyczny metaliczny stuk.

Jest to zjawisko niepożądane, ponieważ zakłóca równą pracę silnika i mocno obciąża jego elementy – od denka tłoka, przez zawory, aż po głowicę.

Paliwo o wyższej liczbie oktanowej ma większą odporność na samozapłon, dzięki czemu lepiej radzi sobie z takimi warunkami i ogranicza ryzyko spalania stukowego.

Problemem jest to, że samozapłon jest niekontrolowany. Jeżeli zbyt duże ciśnienie paliwa doprowadzi do samozapłonu w nieodpowiednim momencie, ma to szkodliwe skutki dla silnika. Oczywiście nie musi to od razu oznaczać usterki, jednak na pewno jest to działanie niewskazane. 

A więc co to oznacza w praktyce? Zastanawiając się nad wyborem pomiędzy paliwem PB95 a PB98, musisz mieć na uwadze, że w przypadku pierwszego z nich istnieje większa szansa samozapłonu. W konsekwencji może dojść do chwilowego zaburzenia pracy silnika. W niektórych przypadkach może to nawet doprowadzić do pojawienia się dziurek w tłokach. 

W nowszych silnikach komputer sterujący pracą jednostki na bieżąco analizuje sygnał z czujnika spalania stukowego i potrafi skorygować kąt zapłonu tak, aby zminimalizować ryzyko niekorzystnych zjawisk. W starszych konstrukcjach, pozbawionych tak rozbudowanej elektroniki, tankowanie paliwa o zbyt niskiej liczbie oktanowej względem zaleceń producenta może mieć dużo poważniejsze skutki dla pracy silnika i jego trwałości.

Przeczytaj również: Gaz w samochodzie. Czy instalacja LPG się opłaca?

PB95 a 98 – co o tym mówi instrukcja obsługi? Niektórzy producenci jasno wskazują, że kierowca podczas wyboru pomiędzy paliwem PB98 a 95 powinien zdecydować się na ten drugi rodzaj. Skąd taki wymóg w charakterystyce pojazdu? 

Zalecenie korzystania z benzyny wysokooktanowej odnosi się do samochodów, w których panuje wyjątkowo wysokie ciśnienie w komorze spalania w silniku. W takiej sytuacji benzyna 95 może mieć niewystarczającą liczbę oktanów, żeby poradzić sobie z takimi warunkami. 

Z takim zaleceniem spotkasz się przede wszystkim w samochodach sportowych. W silnikach o wysokim stopniu sprężania, często spotykanych w samochodach sportowych lub mocno wysilonych jednostkach turbodoładowanych, paliwo o wyższej liczbie oktanowej pozwala wykorzystać pełen potencjał silnika.

Przykładem mogą być auta pokroju Subaru Impreza WRX STI czy Mitsubishi Lancer Evo, w których stosowanie paliwa wysokooktanowego jest wręcz wpisane w założenia konstrukcyjne. W takich przypadkach tankowanie benzyny 95 zamiast 98 może oznaczać konieczność „cofnięcia” zapłonu przez komputer i realny spadek osiągów oraz większą podatność na spalanie stukowe. 

Benzyna 95 czy 98 – co ze starszymi silnikami? Czy wlanie paliwa wysokooktanowego do takiej jednostki może jej zaszkodzić? Raczej nie – ponieważ brak spalania stukowego nie prowadzi do opóźnienia zapłonu. Wybuch mieszanki następuje w momencie pojawienia się iskry w komorze spalania. Jedyne czemu może zaszkodzić benzyna z wyższą liczbą oktanów, to Twój portfel. 

Jednym z popularnych mitów motoryzacyjnych jest to, że benzyna 98 zapewnia większą moc i lepsze osiągi. Inny z kolei wskazuje na to, że stosowanie paliwa o większej liczbie oktanowej sprawia, że silnik jest bardziej oszczędny. Oba te mity można oczywiście włożyć między bajki. 

W niektórych nowoczesnych silnikach sterownik potrafi w ograniczonym zakresie wykorzystać paliwo o wyższej liczbie oktanów i delikatnie przyspieszyć kąt zapłonu, co w sprzyjających warunkach może przełożyć się na minimalnie lepszą elastyczność czy o ułamek litra niższe spalanie. W codziennej jeździe różnice są jednak na tyle niewielkie, że większość kierowców ich nie zauważy. Dlatego, jeśli producent wyraźnie nie wymaga benzyny 98, bardziej opłacalne dla zdrowia Twojego samochodu będzie trzymanie się PB 95 i dbałość o regularną wymianę oleju oraz spokojniejszy styl jazdy.

Benzyna 98 nie jest oczywiście chwytem marketingowym. W końcu jest to rozwiązanie wymagane w wielu autach sportowych. Jednak, zanim ją zastosujesz, lepiej jest zapoznać się z zaleceniami producenta Twojego samochodu. Jeżeli znajdziesz tam zalecenie „PB95 lub więcej” – śmiało możesz korzystać z paliwa o wyższej liczbie oktanowej. Wprawdzie nie masz co liczyć na wyższe osiągi – jednak może to wpłynąć pozytywnie na lepszy stan silnika (ze względu na zminimalizowanie ryzyka spalania stukowego). 

PB98 to zdecydowanie dobre rozwiązanie, jednak taką benzynę warto stosować w silnikach, które mają taki wymóg. Dobrze jest jednak pamiętać, że większość silników jest przystosowana do benzyny PB95. W takiej sytuacji korzystanie z paliwa o wyższej liczbie oktanowej jest po prostu niepotrzebne. Zamiast wydawać pieniądze na paliwo o wyższej liczbie oktanów – lepiej jest np. zainwestować je w wymianę oleju silnikowego. 

Zobacz także: Wymiana pompy paliwa – kiedy jest konieczna? Poznaj objawy zużycia

W codziennym użytkowaniu auta o wiele większy wpływ na zużycie paliwa i odczuwalny komfort ma styl jazdy, a nie tylko to, czy w baku jest benzyna 95, czy 98. Dynamiczne przyspieszanie spod każdych świateł, częste hamowanie i jazda na zbyt niskich biegach potrafią podnieść spalanie o kilka litrów, niezależnie od liczby oktanowej paliwa. Z kolei spokojna, płynna jazda ze stałą prędkością obrotową silnika pomaga utrzymać spalanie na rozsądnym poziomie nawet wtedy, gdy tankujesz tańszą benzynę.

Dlatego, zanim zaczniesz zastanawiać się, czy „droższe paliwo” poprawi osiągi Twojego samochodu, warto najpierw zadbać o podstawy: właściwy dobór biegów, unikanie gwałtownych manewrów, regularną wymianę oleju i filtrów oraz dobre ciśnienie w oponach. W praktyce to właśnie te elementy najczęściej bardziej przekładają się na realne koszty utrzymania auta niż wybór między PB95 a PB98.

Choć w potocznym rozumowaniu różnica pomiędzy PB95 a PB98 odnosi się do kwestii jakości benzyny, jest to błędne rozumowanie. Wybór pomiędzy PB98 a 95 nie odnosi się do tego, że jedna z nich jest lepsza lub gorsza – są to po prostu paliwa o innej charakterystyce. Paliwo z większą liczbą oktanową jest przeznaczone do samochodów o sportowej charakterystyce – a benzyna 95 do niemal całej reszty.

Jak widzisz – kluczowe jest to, aby w silniku przystosowanym do danego rodzaju paliwa stosować benzynę o parametrach zalecanych przez producenta. Lepiej nie mieszać tego z kwestią wartościowania – benzyna 95 czy 98 to po prostu zupełnie odrębne produkty. 

Gdy nalejesz benzynę PB98 do auta, gdzie wlane jest PB95 – nic się nie stanie. Jednak jeżeli wlejesz benzyną do samochodu z silnikiem Diesla lub olej napędowy do samochodu z silnikiem benzynowym – konsekwencje będą poważne.

W takiej sytuacji może przydać Ci się Auto Assistance w LINK4, czyli ubezpieczenie, które zapewnia pomoc w nagłych awaryjnych sytuacjach. To nieocenione wsparcie w sytuacji, kiedy potrzebna jest organizacja i pokrycie kosztów pomocy technicznej. Do wyboru masz trzy warianty: Auto Assistance Standard, Auto Assistance Plus i Auto Assistance Komfort. W każdym z nich dostępne są inne limity. Sprawdź je, aby dobrze dobrać ubezpieczenie do własnych potrzeb.

Ubezpieczenie Auto Assistance dostępne w LINK4 tylko w pakiecie z OC. Szczegółowe informacje o produktach, limitach i wyłączeniach, a także OWU dostępne są na stronie 
www.link4.pl.

Dowiedz się też: Jak czytać oznaczenia oleju silnikowego i wybrać najlepszy dla auta? Poradnik LINK4

Jaka jest najważniejsza różnica między benzyną 95 a 98?

Benzyna 98 ma wyższą liczbę oktanów, czyli większą odporność paliwa na spalanie stukowe w komorze spalania. Nie oznacza to, że jest lepsza jakościowo w każdym aucie – po prostu lepiej znosi pracę w silnikach o wysokim stopniu sprężania i mocniejszych jednostkach, często spotykanych w samochodach sportowych.

Czy tankowanie benzyny 98 do silnika na 95 jest szkodliwe?

W zdecydowanej większości przypadków nie jest szkodliwe. Jeśli producent przewidział dla Twojego samochodu benzynę 95, a zatankujesz PB 98, silnik po prostu będzie pracował normalnie – paliwo o wyższej liczbie oktanowej jest „bezpieczniejsze” pod kątem samozapłonu. Jedyna realna różnica, jaką zauważy większość kierowców, to wyższa cena na dystrybutorze, a nie lepsze osiągi.

Kiedy warto tankować benzynę 98 zamiast 95?

Paliwa wysokooktanowe, takie jak PB 98, mają sens przede wszystkim w silnikach przystosowanych do pracy na benzynie o wyższej liczbie oktanowej – np. w mocnych jednostkach turbodoładowanych, autach sportowych czy silnikach o bardzo wysokim stopniu sprężania. Jeśli w instrukcji lub przy wlewie paliwa masz zapis w stylu „98” albo „min. 98”, warto się tego trzymać, bo wtedy paliwo o wyższej liczbie oktanów pomaga ograniczać spalanie stukowe i pozwala wykorzystać pełnię możliwości silnika.

Czym grozi tankowanie benzyny o zbyt niskiej liczbie oktanowej?

Jeśli do silnika wymagającego benzyny 98 zaczniesz regularnie nalewać PB 95, może pojawić się spalanie stukowe – mieszanka zapala się zbyt wcześnie, pod wpływem wysokiego ciśnienia, a nie tylko iskry świecy. Długotrwała jazda w takich warunkach obciąża mechanicznie silnik i w skrajnych przypadkach może zakończyć się uszkodzeniem tłoków, zaworów czy głowicy. Dlatego zawsze warto trzymać się zaleceń producenta zapisanych w instrukcji i przy wlewie paliwa.