Wymiana sworznia wahacza – kiedy jest konieczna i jak ją przeprowadzić?

Wahacz stanowi integralną część i jeden z najważniejszych elementów zawieszenia. Zapewnia kontrolę nad ruchem kół, stabilizuje zawieszenie i umożliwia jego współpracę z nadwoziem. Ważną częścią ramienia dźwigni jest sworzeń łączący tę część z przegubem sterującym. Innymi słowy, sworzeń odpowiada za połączenie zwrotnicy i koła z wahaczem, skręcanie oraz utrzymanie kół we właściwej pozycji. Ponadto w pewnym stopniu wpływa na amortyzację pojazdu i powoduje, że jedzie on w kierunku wybranym przez kierowcę.

W praktyce wygląda to tak, że przy każdym najechaniu na dziurę, próg zwalniający czy nierówność, sworzeń wykonuje niewielki ruch, współpracując z wahaczem, amortyzatorem i sprężyną. Gdy jest sprawny, te ruchy są płynne i praktycznie niewyczuwalne. Kiedy zaczyna się zużywać, pojawiają się luzy, a razem z nimi stuki i wibracje płynące z przedniej części auta. Im dłużej zwlekasz z naprawą, tym większe ryzyko, że uszkodzisz także inne elementy zawieszenia.

Jednak ten mały element może ulec awarii. Chcąc zmienić go na nowy, warto wiedzieć, że to dość prosta czynność, którą możesz wykonać samodzielnie, jeśli masz odpowiednie narzędzia. Z tego artykułu dowiesz się, jak często należy przeprowadzać wymianę sworznia wahacza i ile kosztuje taka usługa. Wyjaśniamy też, jak samodzielnie dokonać tej naprawy.

Dowiedz się także: Wymiana paska klinowego. Samodzielnie czy u specjalisty?

Sworzeń wahacza to wytrzymała część, ale ma swoją żywotność. Ulega naturalnemu zużyciu, co w skrajnych przypadkach może doprowadzić do wypadnięcia tego elementu z obudowy.

Zużycie przyspieszają czynniki zewnętrzne, takie jak warunki pogodowe, woda i sól na drodze, dziurawa nawierzchnia i niewłaściwe nawyki kierowcy. W efekcie zwrotnica oddziela się od wahacza, co skutkuje nagłą i całkowitą utratą panowania nad pojazdem, a w wielu przypadkach poważnym wypadkiem. Dlatego nigdy nie należy lekceważyć objawów zużycia sworznia.

Łatwo wykryć takie uszkodzenie, ponieważ powoduje ono stukanie i zwiększone wibracje podczas jazdy. Za przerywane, ciche stuki słyszalne spod przednich narożników auta odpowiada sworzeń wahacza. Dźwięki te wydają się bardziej wyraźne w czasie jazdy na zakrętach i nierównościach. W miarę pokonywania kolejnych kilometrów na uszkodzonym elemencie dźwięki stają się głośniejsze, częstsze i bardziej natarczywe.

Dodatkowo mogą wystąpić problemy z utrzymaniem właściwego toru jazdy. Objawy te czasami wskazują również na awarię innej części stabilizatora, więc jeśli wystąpią, należy sprawdzić cały podzespół. Trudności ze sworzniem pojawiają się, gdy ma on defekt lub jest zużyty.

Jego uszkodzenie można wykryć po zauważalnym luzie, dźwięku uderzeń i nieco mniejszym komforcie w prowadzeniu samochodu. Awarię sworznia wahacza może sygnalizować też niewłaściwa praca układu kierowniczego. W czasie jazdy po nierównej powierzchni mogą pojawiać się wibracje, a przy skrętach luzy, czyli pogorszenie reakcji na skręcanie. Ponadto na wadliwość, a tym samym obowiązkową wymianę sworznia wahacza, może też wskazywać przestawianie auta w prawo albo w lewo na nierównościach.

O koniecznej wymianie sworznia świadczy również nienaturalne wykrzywienie kół, stanowiące jedną z najbardziej charakterystycznych oznak zniszczenia przegubu. Za nierównomierne zużycie opon, zwłaszcza widoczne na zewnętrznych i wewnętrznych krawędziach, także odpowiada sworzeń wahacza.

Mechanik może sprawdzić luz za pomocą tzw. łychy, czyli specjalnego narzędzia, które umieszcza się między wahaczem a zwrotnicą. Jeśli potwierdzi on luz i jednocześnie zauważy inne objawy, element należy bezzwłocznie wymienić na nowy. Dotyczy to części po obu stronach auta.

Producenci pojazdów nie podają przybliżonego terminu ani przebiegu, po jakim powinno się wymieniać ten element. Jest to kwestia indywidualna i zależy od tego, w jaki sposób dany pojazd jest eksploatowany. Na tego rodzaju awarię szczególnie narażone są samochody, które pokonują długie dystanse, co wpływa na stan wielu podzespołów, w tym także tych, które tworzą układ kierowniczy.

Dlatego też należy regularnie sprawdzać stan sworzni, na przykład podczas corocznego przeglądu. Dzięki temu jesteś w stanie wykryć ewentualne uszkodzenia na bardzo wczesnym etapie i zdecydować się na wizytę w warsztacie lub samodzielną naprawę tego elementu.

Sprawdź również: Wymiana tulei wahacza – samodzielnie czy u specjalisty?

Jak samodzielnie sprawdzić stan całego wahacza?

Zanim udasz się do mechanika, możesz samodzielnie wykonać kilka prostych czynności kontrolnych dotyczących samego sworznia. Zacznij od dokładnego obejrzenia jego gumowej osłony. Jeśli zauważysz na niej pęknięcia, ubytki lub ślady przetarcia, to znak, że do środka mogły dostać się woda i brud. Taka mieszanka działa jak papier ścierny – przyspiesza zużycie elementu i po pewnym czasie prowadzi do powstania luzów.

Kolejny krok to sprawdzenie luzów na kole. Samochód musi być uniesiony i dobrze zabezpieczony, na przykład przy użyciu podnośnika i podpór kół. Gdy masz już pewność, że auto stoi stabilnie, złap przednie koło obiema rękami i delikatnie poruszaj nim w pionie. Jeśli wyczuwasz wyraźne stuknięcia, „klikanie” albo luz, może to świadczyć o problemie ze sworzniem lub innym elementem zawieszenia. Taki objaw jest wyraźnym sygnałem, że nie warto odkładać wizyty w warsztacie.

Możesz też wykonać prosty test podczas jazdy. Na pustym, bezpiecznym placu lub szerokiej drodze o małym natężeniu ruchu przejedź się z niewielką prędkością, wykonując kilka ostrzejszych skrętów i przejazd po nierównej nawierzchni, np. przez progi zwalniające. Zwróć uwagę na to, czy z okolic przedniego zawieszenia nie dochodzą stuki, czy nie pojawiają się nadmierne wibracje na kierownicy i czy samochód reaguje na Twoje ruchy płynnie, bez opóźnień. Jeżeli cokolwiek budzi Twój niepokój, warto potraktować to poważnie.

Taki domowy test oczywiście nie zastąpi profesjonalnej diagnostyki na podnośniku, ale pozwoli Ci lepiej zorientować się w sytuacji. Dzięki temu będziesz w stanie dokładniej opisać objawy u mechanika, a to z kolei pomoże szybciej zlokalizować usterkę i podjąć decyzję o naprawie.

Cena sworznia wahacza zwykle wynosi kilkadziesiąt złotych za sztukę. Należy jednak pamiętać, że elementy takie wymienia się parami. Do aut z jednym wahaczem przednim należy dokupić dwa takie zestawy. W przypadku pojazdów z zawieszeniem wielowahaczowym zapłacisz nieco więcej za naprawę zawieszenia. 

A ile kosztuje wymiana tego elementu w profesjonalnym warsztacie samochodowym? Koszt wymiany sworznia wahacza również wynosi najczęściej ok. kilkadziesiąt złotych za jeden element. Wiele zależy od modelu Twojego samochodu i stanu jego zawieszenia. Ceny różnią się w zależności od lokalizacji.

Biorąc jednak pod uwagę powyższe kwoty, może pojawić się pytanie o sens takiej naprawy. Zamiast tego czasami lepiej zamontować nowe wahacze i tuleje, czyli wszystkie pozostałe elementy, z którymi współpracuje ta część. Cena takiej operacji to około kilkuset złotych więcej niż tylko wymiana sworzni, jednak pozwala oszczędzić sporo wysiłku i przyspieszyć cały proces.

Wybierając nowy sworzeń, warto zwrócić uwagę nie tylko na cenę, ale także na:

• markę i producenta – renomowani producenci zawieszenia zazwyczaj oferują lepszą trwałość i dłuższą gwarancję,
• dopasowanie do konkretnego modelu auta – zamiennik powinien mieć dokładnie takie same wymiary jak część fabryczna.

Dzięki temu unikniesz sytuacji, w której zaoszczędzisz kilkadziesiąt złotych na części, ale po kilku miesiącach będzie trzeba ponownie odwiedzić warsztat.

Jeżeli czujesz się na siłach, to możesz samodzielnie przeprowadzić wymianę sworznia wahacza przedniego. Koszt wymiany może być na tyle duży, że bardziej opłacalne jest poświęcenie jednego lub dwóch wieczorów, by uporać się z tym samemu. Nie jest to trudna operacja, ale wymaga czasu i odpowiednich narzędzi, które każdy majsterkowicz powinien znaleźć w swoim garażu. 

Pamiętaj jednak, że sworznie należy wymieniać parami, nawet jeśli tylko jeden z nich jest uszkodzony. Awaria jednego oznacza, że drugi także jest zagrożony uszkodzeniem. Co więcej, w niektórych typach zawieszenia sworzeń wahacza odpowiada również za ustawienie kąta skrętu kierownicy. W takiej sytuacji należy sprawdzić geometrię zawieszenia w profesjonalnym warsztacie.

Jeżeli zdecydujesz się na samodzielną wymianę sworznia wahacza, przygotuj następujące narzędzia i materiały:

• klucz do kół,
• dwa klucze płasko-oczkowe,
• klucz płaski,
• wybijak do sworznia wahacza,
• młotek,
• szlifierkę kątową, 
• preparat WD-40,
• szczotkę drucianą. 

Po przygotowaniu niezbędnych narzędzi umieść samochód na podnośniku lub kanale. Jeśli nie masz takiej możliwości, jest jeszcze inne rozwiązanie. Pojazd musi znajdować się na równej powierzchni. Następnie zablokuj jego tylne koła podkładkami, aby uniemożliwić poruszanie się. 

Oto jak wymienić sworzeń wahacza. Zacznij od odkręcenia śruby przedniego koła od strony uszkodzonego elementu. Następnie podnieś auto i przystąp do wykręcania śrub mocujących. Na koniec wystarczy zdjąć koło.

W tym momencie zatrzymaj się i sprawdź, czy sworzeń wahacza został wcześniej wymieniony. Jest to szczególnie ważne, jeśli masz używany samochód. Ten krok można pominąć, jeśli wahacz był już wcześniej wymieniany, a fabryczne nity usunięte. W przeciwnym razie konieczne jest odcięcie ich szlifierką kątową, pamiętając o zdjęciu trzech dolnych zaślepek i przesunięciu nitów do góry. Działaj jednak ostrożnie, gdyż ten zabieg może uszkodzić cały wahacz.

Jeśli element został już wcześniej zmieniony, przy nitach znajdują się śruby dociskowe, które należy odkręcić kluczem oczkowym. Następnie sięgnij po klucz płaski i za jego pomocą odkręć nakrętkę. Rób to do momentu, gdy dalszy ruch zostanie zablokowany przez obudowę przegubu zewnętrznego półosi. W następnym kroku wysuń sworzeń z wahacza. Element wychyla się do góry dzięki sile naprężenia. W ten sposób masz do niego łatwy dostęp. Teraz wystarczy wybić go specjalnym wybijakiem lub młotkiem.

Teraz możesz przystąpić do zainstalowania nowej części. Powyższe kroki należy wykonać w odwrotnej kolejności. Nie zapomnij wkręcić nowej nakrętki samonastawnej, aby stworzeń nie obracał się w tulei. Pamiętaj również o dokładnym oczyszczeniu miejsca, w którym montowana jest nowa śruba. Tak kończy się samodzielna wymiana sworznia wahacza przedniego. Cena jest znacznie niższa niż w przypadku zlecenia usługi profesjonalnemu warsztatowi.

Ile może trwać wymiana sworznia wahacza?

Wymiana sworznia wahacza może trwać od kilkudziesięciu minut do nawet kilku godzin, w zależności od konstrukcji zawieszenia, stanu auta i doświadczenia osoby wykonującej naprawę. W profesjonalnym warsztacie, przy prostej budowie zawieszenia i dobrym dostępie, najczęściej zamyka się to w około 0,5-1 godziny na jedną stronę, natomiast w autach z bardziej skomplikowanym, wielowahaczowym zawieszeniem lub przy mocno zardzewiałych śrubach czas potrafi wydłużyć się do 2-3 godzin.

Samodzielna wymiana w warunkach garażowych, szczególnie wykonywana pierwszy raz, zwykle trwa dłużej. Realnie warto założyć 2-4 godziny na stronę, bo część czasu zajmuje samo rozpracowanie, jak dostać się do sworznia, jak go wybić i poprawnie zamontować nowy. Doświadczeni majsterkowicze dysponujący dobrymi narzędziami, są w stanie skrócić ten czas nawet do około 1-2 godzin. Ogólnie im prostsze zawieszenie, lepszy dostęp do elementu i mniej korozji, tym wymiana przebiega szybciej.

Jakich błędów unikać, gdy próbujesz wymienić sworzeń wahacza?

Przy samodzielnej wymianie sworznia wahacza bardzo łatwo o drobne błędy, które początkowo mogą wydawać się nieistotne, ale w praktyce potrafią szybko obniżyć oszczędność płynącą z własnoręcznej naprawy. Jednym z najczęstszych jest wymiana tylko jednego sworznia, mimo że drugi pracuje w tych samych warunkach i ma podobny przebieg. Jeśli jeden element jest już na tyle zużyty, że wymaga wymiany, to drugi zazwyczaj niewiele mu ustępuje. Efekt bywa taki, że po krótkim czasie czeka Cię kolejna rozbiórka zawieszenia, ponowne ustawianie geometrii i ponoszenie podobnych kosztów robocizny lub straty czasu.

Kolejnym błędem jest ponowne wykorzystanie starych nakrętek samohamownych. W teorii jeszcze działają, więc szkoda je wyrzucać. W praktyce jednak te elementy są projektowane jako jednorazowe – po dokręceniu ich właściwości zabezpieczające przed odkręcaniem stopniowo maleją. Użycie wyeksploatowanej nakrętki może skończyć się samoczynnym luzowaniem połączenia, co w zawieszeniu jest po prostu niebezpieczne. Wymiana na nowe to niewielki koszt, który znacząco podnosi bezpieczeństwo całej naprawy.

Często bagatelizuje się też dokładne przygotowanie miejsca montażu. Gniazdo sworznia powinno być starannie oczyszczone z rdzy, starego smaru i brudu. Jeśli nowa część zostanie wciśnięta w zabrudzone, skorodowane gniazdo, może nie wpasować się idealnie w swoje miejsce, a z czasem pojawią się luzy i niepokojące stuki. Do tego dochodzi kwestia geometrii zawieszenia – po wymianie elementów mających wpływ na ustawienie kół warto sprawdzić zbieżność i kąt pochylenia. Jeżeli po naprawie zauważysz, że auto zaczyna ściągać, kierownica nie wraca tak chętnie do pozycji na wprost albo opony ścierają się nierówno, wizyta na stanowisku do ustawiania geometrii jest wręcz obowiązkowa.

Ostatnia, ale bardzo ważna sprawa to sposób dokręcenia śrub. Zbyt mocne dokręcenie może doprowadzić do uszkodzenia gwintu lub odkształcenia elementu, natomiast zbyt słabe – do powstawania luzów i stuków w trakcie jazdy. Producenci aut i części podają konkretne momenty dokręcania i warto się ich trzymać, korzystając z klucza dynamometrycznego. Jeśli nie masz takiego narzędzia albo nie czujesz się pewnie przy którymkolwiek z etapów – od wybijania starego sworznia, przez montaż nowego, aż po kontrolę geometrii – rozsądniejszym wyborem będzie zlecenie tej naprawy doświadczonemu mechanikowi. Dzięki temu zyskasz pewność, że wymiana została wykonana poprawnie, a zawieszenie jest bezpieczne i przygotowane do dalszej jazdy.

Z naszego artykułu wiesz już, ile kosztuje wymiana sworznia wahacza, jak dokonać jej samemu oraz kiedy jest to konieczne. Rozpoznanie usterki oraz naprawa zepsutego elementu nie powinny zatem sprawić Ci trudności. Do uszkodzenia może dojść w każdej chwili, dlatego warto zabezpieczyć się na wypadek takiego zdarzenia. Dobrym rozwiązaniem może okazać się zakup 
ubezpieczenia Auto Assistance w LINK4. Pozwala ono na uzyskanie pomocy w razie awarii pojazdu – także wtedy, gdy uszkodzeniu ulegnie sworzeń wahacza, doprowadzając do unieruchomienia samochodu.

Nie martw się również o skutki nieprzewidzianych zdarzeń, wybierając Autocasco w LINK4. Dzięki AC zyskujesz szeroki zakres ochrony w formule All Risk. Dzięki temu LINK4 odpowie ze wszelkie zdarzenia, które mogą spotkać Twój samochód, poza tymi wskazanymi wprost w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia. Możesz wybrać jeden z trzech wariantów likwidacji szkody:

1. Warsztat – w jego ramach naprawisz auto w dowolnym warsztacie nieautoryzowanym,
2. ASO – naprawisz pojazd w autoryzowanej stacji obsługi,
3. Kosztorys – otrzymasz odszkodowanie i zdecydujesz o sposobie naprawy samochodu.

Zakres wariantów ASO i Warsztat może poszerzyć o opcję Auto zastępcze. Dzięki temu LINK4 zapewni Ci samochód zastępczy nawet na tydzień, gdy Twój pojazd ulegnie wypadkowi i będzie wymagał naprawy w ramach AC.

Zachęcamy do skorzystania z Kalkulatora LINK4, dzięki któremu obliczysz składkę. Warto też porozmawiać bezpośrednio z doradcą pod numerem 22 444 44 23 lub spotkać się z agentem współpracującym z LINK4.

Wybrany wariant ubezpieczenia Auto Assistance dostępny w LINK4 tylko w pakiecie z OC lub OC AC. 

Szczegółowe informacje o produktach, limitach i wyłączeniach, a także OWU dostępne są na stronie www.link4.pl.

Zobacz też: Ubezpieczenie samochodu od zwierzyny, Ubezpieczenie samochodu od pożaru

Ile kosztuje wymiana sworznia wahacza?

Wymiana sworznia wahacza w profesjonalnym warsztacie samochodowym wynosi ok. kilkadziesiąt złotych za jeden element, w zależności od stanu zawieszenia, modelu i marki auta, a także lokalizacji warsztatu. To koszt robocizny, do której należy dodać cenę za sam sworzeń. Te elementy zawieszenia kosztują średnio drugie tyle. Należy mieć na uwadze, że wymiany sworzni dokonuje się parami, zatem do samochodów z jednym przednim wahaczem trzeba kupić dwa takie zestawy, a za serwis aut z wielowahaczowym zawieszeniem zapłacisz jeszcze więcej.

Czy można wymienić jeden sworzeń wahacza?

Jest to możliwe, ale niewskazane. Zaleca się wymieniać owe elementy zawieszenia parami, nawet w sytuacji, gdy tylko jeden z nich jest uszkodzony. Usterka jednego oznacza bowiem, że również drugi jest zagrożony awarią. 

Czy po wymianie sworznia wahacza trzeba ustawiać zbieżność?

Nie zawsze jest to konieczne, choć bardzo zalecane ze względu na większy komfort i bezpieczeństwo jazdy. 

Czym grozi jazda z uszkodzonym sworzniem wahacza?

Sworzeń wahacza łączy zwrotnicę z wahaczem. Odpowiada za skręcanie kół oraz utrzymanie ich w prawidłowej pozycji. Sprawia ponadto, że samochód jedzie w kierunku wybranym przez kierowcę, a także w pewnym stopniu wpływa na amortyzację auta. Jazda na uszkodzonym wahaczu grozi poważnymi konsekwencjami. Oddzielenie się go od zwrotnicy skutkuje całkowitą i nagłą utratą panowania nad pojazdem, co wiąże się z dużym ryzykiem wypadku. Ponadto jazda na uszkodzonym sworzniu wahacza może prowadzić do uszkodzenia kolejnych elementów układu jezdnego. W razie wystąpienia objawów awarii tego podzespołu obowiązkowo pamiętaj więc o wymianie sworznia.

Jak brzmi uszkodzony sworzeń wahacza?

Do charakterystycznych objawów uszkodzenia, wskazujących na obowiązkową wymianę sworznia wahacza, należą stukot i zwiększone wibracje podczas jazdy. Dźwięki te, dobiegające z przednich narożników samochodu, są głośniejsze na nierównej drodze i na zakrętach. Ich intensywność rośnie też w miarę pokonywania kolejnych kilometrów i eksploatowania układu zawieszenia.