Wymiana gałki zmiany biegów. Jak to zrobić? Wyjaśniamy!

W samochodzie z manualną skrzynią biegów gałka jest – obok kierownicy – jednym z najczęściej dotykanych elementów. Oczywiście ma to wpływ na jej zużycie. W końcu częste trzymanie drążka w dłoniach może prowadzić do pojawienia się przetarć. Jest to szczególnie widoczne, jeżeli masz obrączkę lub pierścionek na palcu – taki element może jeszcze bardziej przyspieszyć eksploatację tego elementu. Nie bez znaczenia są także stosowane przez kierowcę kremy czy nawet środki do dezynfekcji rąk.

Poza stanem powierzchni oceń także mocowanie. Przy zgaszonym silniku delikatnie sprawdź, czy gałka obraca się lub przesuwa względem drążka. Poluzowaną śrubę albo obejmę może wystarczyć prawidłowo zabezpieczyć, ale uszkodzone wewnętrzne zaczepy mogą wymagać wymiany części. Nie próbuj usuwać luzu przez mocne dokręcanie, zanim ustalisz sposób jej zamocowania.

Jeżeli gałka pozostaje stabilna na drążku, lecz cała dźwignia ma nadmierny luz albo trudno wybrać przełożenie, potrzebna jest kontrola mechanizmu zmiany biegów. Wymiana samego zakończenia lewarka nie naprawi usterki znajdującej się poniżej jego mocowania.

Jednak wymiana zakończenia drążka zmiany biegów ma sens nie tylko wtedy, gdy poprzedni element ulegnie zużyciu. Dobrze jest wiedzieć o tym, że dobra gałka może pomóc także przy… sprzedaży samochodu. Tak – bardzo wielu kupców jest zdania, że stan kierownicy, jak i gałki zmiany biegów, dużo mówi o faktycznym poziomie eksploatacji samochodu. Jeżeli Twoja jest on, np. porysowana, wytarta lub odbarwiona, to jej zmiana może zapewnić lepsze pierwsze wrażenie z perspektywy kupca. 

Ile kosztuje gałka zmiany biegów?

Gałka zmiany biegów to element, który ma znaczący wpływ na wygląd wnętrza samochodu. Podobnie jak inne części wykończeniowe – takie jak deska rozdzielcza, tapicerka czy wykończenia drzwi. Jednak w odróżnieniu od nich – wymiana gałki jest tak naprawdę bardzo prosta i stosunkowo niedroga. Bez problemu można sobie z nią poradzić samodzielnie, bez konieczności udawania się do mechanika, car-detailera czy innego specjalisty.

Jej koszt różni się w zależności od modelu pojazdu, materiału wykonania czy kształtu. Cena gałki zmiany biegów o standardowym wyglądzie i kształcie wynosi zwykle kilkadziesiąt złotych. Modele o bardziej nietypowych kształtach mogą być nieco droższe.

Koszt obszycia jej skórą przez specjalistyczną firmę to kilkaset złotych. Tyle samo wynosi cena uszycia nowego mieszka dźwigni zmiany biegów.

Zobacz także: Wymiana oleju w skrzyni biegów – jak to zrobić i czy jest to niezbędne?

Mimo tego, że wymiana samej gałki jest tak prosta, daje ona naprawdę duży efekt. Decydując się na wspomniany element o sportowym kształcie i wykończeniu, możesz np. podrasować wnętrze, dodając mu bardziej dynamicznego charakteru. Standardowe modele mają kształt kuli, choć spotyka się też warianty cylindryczne lub w kształcie łezki. Oferta tego typu produktów jest też bogata w różnego rodzaju mniej lub bardziej oryginalne formy – od czaszek, poprzez kule bilardowe, głowy węża czy kwiaty, aż po rękojeści miecza lub noża itd.

Zatem – jeżeli chcesz coś zmienić w swoim samochodzie, spersonalizować go czy po prostu odświeżyć wygląd wnętrza – wymiana gałki biegów jest naprawdę dobrym pomysłem. Pamiętaj jednak, że taka modyfikacja wpłynie nie tylko na wygląd, ale także na wrażenia z jazdy.

Na co wpływają parametry gałki zmiany biegów?

Cięższa gałka może ułatwiać pokonywanie oporu podczas przesuwania dźwigni, lecz sama zmiana masy nie skraca skoku lewarka. Podwyższenie punktu chwytu może natomiast wydłużyć drogę dłoni między przełożeniami.

Zwróć także uwagę na to, że jej kształt może mieć ogromny wpływ na wygodę podczas jazdy. Wiele zależy od Twojej pozycji za kierownicą, ale także od indywidualnych preferencji. W końcu gałka zmiany biegów może mieć formę kuli – ale także np. pionowego walca. W zależności od formy, położenie Twojej ręki będzie przecież zupełnie inne.

Porównaj również wymiary nowej gałki z dotychczasową. Zbyt szeroki model może utrudniać objęcie go dłonią, a wystające ozdoby lub wyraźne krawędzie mogą uciskać palce. Przy wydłużonych konstrukcjach sprawdź też, czy podczas wybierania przełożeń ręka nie będzie uderzać w elementy konsoli.

Na wygodę chwytu wpływa także materiał wykończenia. Odsłonięty metal może być nieprzyjemnie gorący po postoju w słońcu i zimny podczas mrozów. Jeśli zależy Ci na większej masie bez bezpośredniego kontaktu dłoni z metalem, możesz wybrać konstrukcję z ciężkim rdzeniem i zewnętrzną warstwą tworzywa o niskiej przewodności cieplnej.

Jak wymienić drążek zmiany biegów, pamiętając o bezpieczeństwie? Oczywiście miej na uwadze, że modyfikacje powinny mieć swoje granice. Gałka powinna być bezpieczna i wygodna. Dobrze, aby miała ona także informację o „ścieżce” poruszania się lewarka podczas zmiany biegów – będzie to bardzo istotne, np. dla innych osób korzystających z samochodu.

Wymiana gałki zmiany biegów przebiega inaczej w zależności od rodzaju zakupionego elementu. Poniższa kolejność dotyczy samochodów z manualną skrzynią. Szczegóły demontażu trzeba sprawdzić w instrukcji serwisowej konkretnego modelu, a sposób zamocowania nowej części w dokumentacji jej producenta.

1. Ustal rodzaj mocowania i przygotuj samochód. Sprawdź, czy gałka jest nakręcana, osadzona na wcisk czy zabezpieczona śrubą albo obejmą. Wyłącz silnik, ustaw dźwignię w położeniu neutralnym i zaciągnij hamulec postojowy. Zabezpiecz powierzchnię konsoli przed zarysowaniem narzędziami.
2. Uzyskaj dostęp do mocowania. Jeżeli zasłania je mieszek, zwolnij jego ramkę zgodnie z instrukcją pojazdu i ostrożnie unieś osłonę. Przy zatrzaskach użyj plastikowego narzędzia do demontażu tapicerki. Nie podważaj samej gałki, dopóki nie ustalisz, co utrzymuje ją na drążku.
3. Zdejmij dotychczasową część odpowiednią metodą. Gałkę z prawym gwintem odkręcaj przeciwnie do ruchu wskazówek zegara. Przy mocowaniu śrubą lub obejmą najpierw zwolnij zabezpieczenie. W konstrukcjach osadzonych na wcisk sposób zdjęcia może wymagać pociągnięcia wzdłuż drążka, ale tylko wtedy, gdy przewiduje to instrukcja. Nie pochylaj twarzy nad gałką, ponieważ może odłączyć się nagle.
4. Zamontuj nową gałkę. Jeśli wymaga adaptera, zastosuj element zgodny z drążkiem i zakupioną częścią. Nakręcaną gałkę zacznij wkręcać ręcznie, bez wymuszania obrotu przy wyczuwalnym oporze. Ustaw właściwą głębokość montażu i zabezpiecz mocowanie zgodnie z instrukcją. Preparatu do zabezpieczania gwintów używaj tylko wtedy, gdy jest zalecany dla danego zestawu.
5. Sprawdź działanie na postoju. Przy zgaszonym silniku i wciśniętym sprzęgle ostrożnie sprawdź wybieranie przełożeń, również biegu wstecznego. Gałka nie powinna obracać się względem drążka, a mieszek napinać ani blokować ruchu dźwigni. Nie usuwaj sprężyny, tulei ani innych elementów blokady wstecznego, żeby dopasować niezgodną część. Jeśli po montażu blokada nie działa prawidłowo, nie rozpoczynaj jazdy.

Jak wymienić mieszek zmiany biegów?

Teraz już wiesz, jak wymienić gałkę zmiany biegów, bo w zasadzie w tym momencie proces wymiany mógłby się zakończyć. Jednak dobrze jest się przyjrzeć także samemu mieszkowi. W końcu on też eksploatuje się podobnie jak omawiany element. Być może on też wymaga zmiany? 

Wymiana mieszka również nie jest skomplikowana. W zdecydowanej większości przypadków jego ramka jest mocowana do podstawy za pomocą zatrzasków. Wówczas wystarczy podważyć zatrzaski, a mieszek samodzielnie odejdzie. 

Pamiętaj, że nawet jeżeli nie zdecydujesz się na wymianę mieszka – warto dokładnie przeczyścić ten element. Dobrze jest go zdjąć i porządnie odkurzyć podczas zmiany gałki. Warto też przyjrzeć się, czy przy podstawie nie nagromadził się kurz, czy okruszki. 

Jeśli jednak postanowisz zdemontować stary i zamontować nowy mieszek, sprawdź, jak to zrobić prawidłowo. Co do zasady, do demontażu starego i montażu nowego mieszka będziesz potrzebował płaskiego śrubokręta, opaski zaciskowej i cążków. W zależności jednak od modelu pojazdu i samego drążka zmiany biegów, wymagane narzędzia mogą być nieco inne.

Jak więc wymienić mieszek? Najpierw zdemontuj dźwignię zmiany biegów. Jest on przymocowany zatrzaskami lub zaczepami, które można podważyć śrubokrętem. Chromowany pierścień najczęściej może być mocowany tylko w jednej pozycji. Zanim więc go zdemontujesz, zapamiętaj dokładnie, jaka to pozycja. Możesz też zrobić jej zdjęcie, aby mieć później pewność co do prawidłowego przytwierdzenia mieszka na pierścieniu i zaciśnięcia opaski na gałce.

Po ściągnięciu pierścienia, przetnij starą opaskę i zdejmij gałkę (może być mocowana na wcisk). Przy okazji wyczyść okruchy, kurz i inne zabrudzenia z elementu. Następnie nałóż mieszek na zaczepy chromowanego pierścienia. Wsuń gałkę w mieszek, zwracając uwagę na prawidłowe ustawienie względem pierścienia. Zaciśnij opaskę zaciskową i przytnij ją, gdy okaże się za długa. Załóż obudowę plastikową i wciśnij gałkę na drążek, a później pierścień w obudowę. Na koniec wciśnij obudowę na swoje miejsce.

Przeczytaj również: Jak odpowietrzyć hamulce? Objawy i naprawa zapowietrzonych hamulców

W wielu samochodach z automatyczną przekładnią można wymienić samą gałkę, ale jej zadanie nie zawsze ogranicza się do zapewnienia wygodnego chwytu. Przycisk na obudowie może zwalniać blokadę wybieraka, a nowa część musi umożliwiać obsługę tego zabezpieczenia. Zwykły model przeznaczony do skrzyni manualnej nie zastąpi takiego elementu tylko dlatego, że pasuje na drążek.

Podczas wyszukiwania zamiennika uwzględnij konkretny typ przekładni, a nie wyłącznie model samochodu i rocznik. Gałka pasująca do jednej skrzyni automatycznej może nie współpracować z inną, oferowaną w tym samym aucie. Przed demontażem sprawdź także w instrukcji serwisowej, jak zwolnić połączenie przycisku z mechanizmem wybieraka. Nie próbuj odkręcać ani wyciągać części według procedury dotyczącej wersji manualnej.

Do bieżącego czyszczenia używaj miękkiej, lekko wilgotnej ściereczki. Kurz przy szwach usuń delikatnym pędzelkiem, bez rozciągania materiału. Jeśli potrzebny jest preparat, nanieś niewielką ilość na ściereczkę zamiast spryskiwać cały element. Nie przemaczaj mieszka ani szczelin wokół przycisków. Po przetarciu zbierz pozostałą wilgoć suchą mikrofibrą.

Przy skórzanym wykończeniu wybierz środek przeznaczony do skóry samochodowej i sprawdź jego działanie na niewidocznym fragmencie mieszka. Unikaj alkoholu, rozpuszczalników i domowych detergentów. Preparatu do tworzyw sztucznych nie stosuj na skórze, nawet jeśli oba materiały występują na jednej gałce.

Metalowe i lakierowane fragmenty przecieraj bez używania szorstkich gąbek oraz past ściernych. Przed nałożeniem środka pielęgnacyjnego sprawdź jego zgodność z konkretnym wykończeniem. Nie pozostawiaj na powierzchni chwytnej tłustej ani śliskiej warstwy. Nadmiar produktu usuń czystą ściereczką, zwłaszcza z zagłębień i miejsc łączenia materiałów.

Zobacz też: Wymiana klocków hamulcowych. Jak często należy ją przeprowadzać?

Choć wymiana gałki zmiany biegów może się kojarzyć z tuningowaniem lub wyłącznie zmianą designu wnętrza samochodu, to jednak warto zwrócić uwagę na ważną kwestię. Posiadanie dobrze dobranego wspomnianego elementu sprawia, że korzystanie z wybieraka biegów jest po prostu wygodniejsze. W konsekwencji – zmiana biegów jest łatwiejsza, a zatem także i bardziej bezpieczna. Dlaczego? Bo mniej absorbuje uwagę kierowcy. 

Oczywiście gałka nie jest jednym z kluczowych czynników zapewniających bezpieczeństwo podczas podróżowania samochodem. Jednak pokazuje to, że na bezpieczeństwo kierowcy (a także pasażerów i innych uczestników ruchu drogowego) wpływ ma wiele czynników.

Nie można także zapomnieć o roli ubezpieczenia. Oprócz OC warto zapoznać się z ofertą innych ubezpieczeń komunikacyjnych. Autocasco to dodatkowa ochrona, dzięki której otrzymasz odszkodowanie w sytuacji, gdy Twój pojazd zostanie uszkodzony na skutek wypadku lub stłuczki, czy zostanie skradziony. Otrzymasz je także, gdy Twoje auto zostanie zniszczone przez osoby trzecie, czy działanie sił natury.

Autocasco w LINK4 to szeroki zakres ochrony w formule All Risks. Oznacza to, że zakład ubezpieczeń odpowiada za skutki wszelkich zdarzeń, w wyniku których Twój pojazd zostanie uszkodzony, za wyjątkiem tych wskazanych wprost w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia. Ponadto w ramach AC możesz wybrać sposób likwidacji szkody:

• ASO – w tym wariancie naprawisz samochód w Autoryzowanej Stacji Obsługi (ASO),
• Warsztat – naprawisz auto w dowolnym warsztacie, poza ASO,
• Kosztorys – otrzymasz odszkodowanie i naprawisz samochód na własną rękę.

Dodatkowo warianty ASO i Warsztat możesz poszerzyć o dodatkową opcję Auto zastępcze. LINK4 zapewni Ci samochód zastępczy do 7 dni, jeśli Twój samochód ulegnie wypadkowi i będzie wymagał naprawienia w warsztacie.

Składkę ubezpieczenia samochodu sprawdzisz w kalkulatorze online. Możesz również zadzwonić pod numer (22) 444 44 23 lub spotkać się z agentem współpracującym z LINK4.

Ubezpieczenie Autocasco dostępne w LINK4 tylko w pakiecie z OC. Szczegółowe informacje sprawdź w OWU dostępnym na www.link4.pl.

Zobacz też:Rejestracja samochodu Zgierz, Rejestracja samochodu Zielona Góra