Sprzedaż samochodu – formalności, opłaty i obowiązki

Podczas sprzedaży pojazdu musisz pamiętać nie tylko o sporządzeniu umowy kupna-sprzedaży, ale również przekazaniu wszelkich niezbędnych dokumentów, tak aby nowy właściciel pojazdu, mógł bez przeszkód dokonać rejestracji pojazdu.

Nowemu właścicielowi musisz przekazać: 

• jeden egzemplarz umowy kupna-sprzedaży lub fakturę jako dowód nabycia pojazdu,
• dowód rejestracyjny.

W praktyce oprócz absolutnego minimum dokumentów warto przekazać też wszystko, co ułatwi nowemu właścicielowi dalszą eksploatację auta. Chodzi m.in. o posiadane kluczyki i piloty, książkę serwisową, potwierdzenia przeglądów, instrukcję obsługi czy wydruki z przeglądów technicznych, które sprawią, że stanie się w pełni świadomy stanu technicznego pojazdu. Jeżeli dowód rejestracyjny został wcześniej zatrzymany (np. za zły stan techniczny), kupujący powinien otrzymać informację, z jakiego powodu do tego doszło i jakie kroki trzeba będzie podjąć, aby pojazd znów można było w pełni zarejestrować. Dzięki temu unikniesz późniejszych nieporozumień.

Od 4 września 2022 roku w Polsce nie jest już wydawana karta pojazdu. Nie jest też ona już niezbędna do przerejestrowania pojazdu, dlatego też podczas sprzedaży pojazdu, nie ma potrzeby jej przekazania nowemu właścicielowi. 

Tym samym karta pojazdu jest dziś dokumentem całkowicie zbędnym. Możesz ją więc zachować w prywatnym archiwum albo po prostu zniszczyć, jeśli nie chcesz przechowywać dodatkowych papierów. Warto jednak pamiętać, że przy starszych samochodach wpisy w karcie pojazdu bywają pomocne np. przy odtwarzaniu historii auta.

Dowiedz się także: Wyrejestrowanie pojazdu. Kiedy i jak można wyrejestrować samochód?

Zgłoszenie sprzedaży samochodu to ważna procedura, która może uchronić Cię przed nieprzyjemnymi konsekwencjami i np. koniecznością tłumaczenia się z wykroczeń popełnionych już przez nowego właściciela Twojego pojazdu.

Sprzedaż samochodu należy zgłosić do właściwego wydziału komunikacji w ciągu 30 dni od chwili zawarcia umowy kupna-sprzedaży z kupującym. Wynika to z Ustawy z dnia 20 czerwca 
1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Jeśli sprzedający nie dopełni tych formalności po sprzedaży auta, grozi mu kara finansowa w wysokości 250 zł. 

Brak zgłoszenia sprzedaży samochodu w wydziale komunikacji może doprowadzić do wielu innych komplikacji. W razie niedopełnienia tego obowiązku sprzedawca nadal będzie figurować w Centralnej Ewidencji Kierowców i Pojazdów (CEPiK) jako właściciel. Jeśli więc kupujący spowoduje wypadek lub stłuczkę, poprzedni właściciel może zostać pociągnięty do odpowiedzialności – co często kończy się jedynie wytłumaczeniem sytuacji, lecz lepiej uniknąć niepotrzebnego stresu. 

Gdy nabywca auta otrzyma mandat z fotoradaru lub za brak opłaty parkingowej, sprzedawca może dostać wezwanie do wskazania kierującego w momencie popełnienia wykroczenia drogowego. W skrajnych przypadkach auto może zostać wykorzystane w celu popełnienia przestępstwa. Zbywca dysponujący umową kupna-sprzedaży chroniony jest dokumentem, lecz zostanie on dodany do sprawy w formie potencjalnego sprawcy lub osoby powiązanej.

Jak osobiście zgłosić sprzedaż samochodu w wydziale komunikacji?

Osobiste złożenie dokumentów zgłaszających sprzedaż auta w Wydziale Komunikacji jest popularnym rozwiązaniem. Na miejscu należy okazać następujące dokumenty:

• dowód osobisty albo inny dokument tożsamości, który został użyty przy podpisywaniu umowy kupna-sprzedaży samochodu;
• oryginał umowy kupna-sprzedaży pojazdu lub umowy darowizny pojazdu;
• wypełnione zawiadomienie o zbyciu pojazdu, które można pobrać ze strony internetowej urzędu lub osobiście w jego siedzibie.

Teoretycznie, gdy pojazd ma współwłaścicieli, każdy z nich musi stawić się osobiście do Wydziału Komunikacji. Mogą oni jednak tego uniknąć z pomocą pisemnego pełnomocnictwa. Należy wnieść opłatę skarbową od pełnomocnictw w wysokości 17 zł. Dokument powinien zawierać następujące dane:

• data i miejsce udzielenia pełnomocnictwa;
• dane i podpis udzielającego lub udzielających pełnomocnictwo;
• dane osoby upoważnionej do otrzymania pełnomocnictwa;
• markę, model, numer rejestracyjny pojazdu i VIN;
• informację, jakiej czynności dotyczy pełnomocnictwo, czyli zawiadomienie o zbyciu pojazdu.

Jeżeli sprzedano pojazd zarejestrowany na firmę, spółkę lub znajdujący się w leasingu, zgłoszenia zbycia zwykle dokonuje osoba uprawniona do reprezentowania podmiotu (np. członek zarządu, właściciel jednoosobowej działalności). W przypadku leasingu czy kredytu samochodowego warto przed sprzedażą dokładnie sprawdzić warunki umowy – często konieczna jest wcześniejsza zgoda finansującego, a formalnie właścicielem auta może być właśnie leasingodawca lub bank.

Jak zgłosić zbycie pojazdu przez Internet?

O wiele wygodniejszym rozwiązaniem jest zgłoszenie sprzedaży samochodu przez Internet. Aby to zrobić, musisz mieć profil zaufany oraz skan umowy kupna-sprzedaży samochodu w dobrej jakości. 

Zgłoszenie zbycia pojazdu przez Internet odbywa się najczęściej za pośrednictwem portalu 
gov.pl. Po zalogowaniu się przez profil zaufany wystarczy wypełnić internetowy formularz i wysłać online zawiadomienie o zbyciu pojazdu. Nie trzeba ręcznie wpisywać swoich danych. Pobierane są one przez system automatycznie. Wystarczy je zaakceptować. Uzupełnić trzeba wyłącznie dane nabywcy auta.

Następnie należy dodać skan umowy kupna-sprzedaży i wybrać z listy właściwy Wydział Komunikacji. Potem, po zatwierdzeniu podpisem elektronicznym lub certyfikatem kwalifikowanym, sprawdź skrzynkę ePUAP. Znajdzie się tam urzędowe poświadczenie przedłożenia (UPP), będące potwierdzeniem złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu przez Internet.

Sprzedawca ma 14 dni od daty zawarcia umowy kupna-sprzedaży na to, by poinformować o tym fakcie towarzystwo ubezpieczeniowe, w którym zostało wykupione OC. Reguluje to Art. 32. Ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i 
Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.

Niezgłoszenie sprzedaży pojazdu może skutkować wezwaniem do uregulowania nieopłaconej składki OC, zwłaszcza gdy dojdzie do automatycznego przedłużenia umowy ubezpieczenia.

Do ubezpieczyciela należy dostarczyć wypełniony formularz lub umowę kupna-sprzedaży. Dokumenty powinny zawierać m.in. takie informacje jak:

• data i miejscowość, w których została zawarta umowa kupna-sprzedaży pojazdu;
• dane osobowe sprzedawcy pojazdu;
• numer ubezpieczenia OC;
• pełna nazwa ubezpieczyciela;
• dane pojazdu (marka, model, numer rejestracyjny i VIN);
• dane kupującego pojazd (imię, nazwisko, PESEL, adres zameldowania i miejsce zamieszkania);
• dowód sprzedaży auta.

Powiadom o sprzedaży auta Wydział Komunikacji oraz ubezpieczyciela. Informując towarzystwo ubezpieczeniowe o sprzedaży auta przez Internet, dołącz też skan umowy kupna-sprzedaży.

Sprzedawca ma obowiązek przekazać polisę OC kupującemu. Nabywca z kolei może kontynuować umowę do końca jej trwania – nie jest tutaj konieczne żadne oświadczenie kupującego. Ubezpieczenie OC nie traci swojej ważności przy zmianie właściciela auta. W sytuacji, gdy nowy właściciel zrezygnuje z obecnej umowy ubezpieczeniowej, sprzedającemu przysługuje zwrot niewykorzystanej składki. Więcej informacji na ten temat znajdziesz w dalszej części tekstu.

Sprawdź również: Kiedy następuje przedawnienie mandatu? Wszystko, co musisz wiedzieć

Formalności w przypadku sprzedaży samochodu to nie tylko obowiązki związane z Wydziałem Komunikacji i ubezpieczycielem. Poniżej znajdziesz informacje m.in. o tym, czy możesz odzyskać środki za niewykorzystane ubezpieczenie OC, kiedy zostaną Ci zwrócone pieniądze za niewykorzystany okres ubezpieczenia AC i co trzeba zrobić, by dopełnić formalności z Urzędem Skarbowym.

Jak załatwić formalności w Urzędzie Skarbowym?

Po sprzedaży samochodu z perspektywy podatków występują dwa różne obowiązki, które dotyczą dwóch stron transakcji. Kupujący zajmuje się podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC), jeśli kupił auto na umowę od osoby prywatnej, a nie na fakturę z firmy. Sprzedający natomiast musi wziąć pod uwagę podatek dochodowy (PIT), ale tylko wtedy, gdy od dnia zakupu do dnia sprzedaży nie minęło jeszcze 6 miesięcy – w przeciwnym razie przychód ze zbycia auta jest z tego podatku zwolniony.

Dodatkowo z podatku zwolniony jest sprzedający, gdy wartość pojazdu wynosi poniżej 1000 złotych. Warto jednak pamiętać o tym, że Urząd Skarbowy weryfikuje takie sytuacje i jeśli nie zgodzi się z zaniżoną wartością auta na umowie, dostarczy korektę, która obliguje sprzedającego do zapłaty podatku w określonej kwocie. 

W jaki sposób kupujący powinien zgłosić nabycie auta w Urzędzie Skarbowym? Można zrobić to na podstawie wypełnienia formularza internetowego (pobranego z Internetu lub bezpośrednio z placówki US) czy składając go osobiście. Kwota podatku za zakup auta to 2 proc. od wartości samochodu. 

Co dzieje się z autocasco po przekazaniu samochodu kupującemu?

Ubezpieczenie autocasco nie jest ubezpieczeniem obowiązkowym. Oznacza to, że właściciel auta podejmuje decyzję, czy chce skorzystać z tego typu ochrony, czy woli mieć wyłącznie obowiązkową umowę ubezpieczeniową – OC.

Ma to znaczenie w trakcie sprzedaży auta, gdyż ubezpieczenie AC najczęściej nie przechodzi na nowego właściciela. Warto jednak zaznaczyć, że po dopełnieniu formalności związanych ze sprzedażą samochodu były właściciel może ubiegać się o zwrot składki, za niewykorzystany okres ochrony.

W podobny sposób traktowane są również inne ubezpieczenia dobrowolne  jak NNW czy Assistance. Co do zasady są one przypisane do konkretnego auta i właściciela, zatem nie przechodzą automatycznie na nabywcę. W praktyce oznacza to, że po sprzedaży pojazdu warto sprawdzić w OWU, jakie dokładnie ubezpieczenia wygasają, a za które możesz ubiegać się o zwrot niewykorzystanej części składki.

Gdy wiesz już, jakie formalności po sprzedaży auta leżą po stronie sprzedającego, cały proces przestaje być stresujący. W przypadku przekroczenia terminów na sprzedającego może zostać nałożona kara pieniężna. Samo zgłoszenie sprzedaży auta jest stosunkowo prostą czynnością i może być załatwione w całości przez Internet, bez konieczności osobistego stawiennictwa w Urzędzie Komunikacji.

Pamiętaj również o przekazaniu nabywcy wszystkich niezbędnych dokumentów, takich jak dowód rejestracyjny, bez których nie będzie on w stanie przerejestrować pojazdu na siebie.

Skontaktuj się z LINK4, jeśli planujesz kupić Pakiet OC z MiniAssistance po Wypadku, AC, NNW czy Auto Assistance. Chcesz poznać wycenę ubezpieczenia w LINK4? Skorzystaj z kalkulatora OC dostępnego na naszej stronie, aby obliczyć wysokość składki. Możesz także zrobić to telefonicznie (22 444 44 23) lub spotkać się z agentem współpracującym z LINK4.

Zobacz też: Rejestracja samochodu Białystok, Ubezpieczenie OC Gliwice

Jakie formalności trzeba załatwić po sprzedaży samochodu?

Po sprzedaży samochodu należy ten fakt zgłosić w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego lub Urzędu Miasta. Masz na to 30 dni od momentu zbycia pojazdu. Kolejnym krokiem jest poinformowanie towarzystwa ubezpieczeniowego, w którym masz wykupione OC o sprzedaży samochodu. Masz na to 14 dni. Pamiętaj, aby zachować kopię umowy kupna-sprzedaży oraz potwierdzenie zgłoszenia sprzedaży pojazdu, ponieważ mogą być one potrzebne w przyszłości, np. przy wyjaśnianiu kwestii podatkowych lub w przypadku roszczeń z tytułu odpowiedzialności cywilnej za zdarzenia, które miały miejsce po sprzedaży.

Kogo należy powiadomić o sprzedaży samochodu?

Po sprzedaży samochodu w Polsce należy powiadomić kilka instytucji. Po pierwsze, należy zgłosić sprzedaż auta w Wydziale Komunikacji właściwego urzędu, który jest odpowiedni dla miejsca zamieszkania. Masz na to 30 dni od daty sprzedaży. Kolejnym krokiem jest poinformowanie ubezpieczyciela, u którego wykupiłeś OC o sprzedaży samochodu. Masz na to 14 dni.

Kto musi zgłosić sprzedaż samochodu do urzędu skarbowego?

W Polsce to kupujący jest zobowiązany do zgłoszenia zakupu samochodu do urzędu skarbowego. Ma on na to 14 dni od daty zawarcia umowy kupna-sprzedaży. Kupujący musi wypełnić i złożyć formularz PCC-3, dotyczący podatku od czynności cywilnoprawnych. Jeżeli kupujący jest osobą fizyczną, a sprzedający nie jest firmą, kupujący jest zobowiązany do zapłaty podatku w wysokości 2% wartości rynkowej pojazdu.

Jak poinformować urząd o sprzedaży samochodu?

Aby poinformować urząd o sprzedaży samochodu, należy zgłosić ten fakt w Wydziale Komunikacji odpowiedniego urzędu, właściwego dla Twojego miejsca zamieszkania. Można to zrobić osobiście, listownie lub online, w zależności od dostępnych możliwości w danym urzędzie.

Źródła:
1. Od 4 września 2022 r. nie będą już wydawane karty pojazdu i nalepki kontrolne: 
https://www.gov.pl/web/infrastruktura/od-4-wrzesnia-2022-r-nie-beda-juz-wydawane-karty-pojazdu-i-nalepki-kontrolne#:~:text=21.06.2022-,Od%204%20wrze%C5%9Bnia%202022%20r,
2. Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym: 
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19970980602,
3. Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych: 
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20031241152.