Przedłużenie prawa jazdy po terminie. Zasady i procedury

Uzyskanie bezterminowego prawa jazdy jest niemożliwe od 19 stycznia 2013 roku. Taka sytuacja była wcześniej dopuszczalna w przypadku kategorii: A1, A, B1, B, T i E. Pozostałe uprawnienia miały terminową ważność, obligującą posiadaczy do regularnego odnawiania prawa jazdy. Kierowcy musieli w ustalonym terminie poddać się różnym badaniom – psychologicznym oraz/lub lekarskim – i uzyskać pozytywne wyniki.

Po zmianie przepisów wszyscy posiadacze dokumentów prawa jazdy ważnych bezterminowo muszą dokonać ich wymiany w okresie od 2028 do 2033 roku. Otrzymają wówczas dokument prawa jazdy ważny maksymalnie 15 lat. Maksymalny termin ważności prawa jazdy przy kategorii B to obecnie właśnie 15 lat. U kierowców zawodowych, zwłaszcza posiadających kategorie C czy D, okresy te są często krótsze. Lekarz może wpisać np. 5 czy nawet 2 lata ważności, jeśli stan zdrowia wymaga częstszej kontroli. Wynika to z Ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących 
pojazdami.

To w głównej mierze wynik badania lekarskiego wpływa na ustalenie terminu ważności dokumentu. Kierowcy, u których pogarsza się wzrok, pojawiają się choroby serca mogące wywołać nagłe zasłabnięcia lub występują zaburzenia psychiczne, nie otrzymają uprawnień lub dostaną je na określony czas. Dzięki temu – przynajmniej w teorii – pozostali uczestnicy ruchu drogowego mogą czuć się   bezpieczniejsi. 

Warto jednak zaznaczyć, że bezterminowo ważne dokumenty prawa jazdy podlegają wymianie bez konieczności poddawania się egzaminom czy badaniom lekarskim. To samo dotyczy praw jazdy, wydanych po 19 stycznia 2013 roku na okres 15 lat, ze względu na brak przeciwwskazań medycznych. Ponowne badania lekarskie muszą wykonać osoby, które otrzymały terminowe prawo jazdy ze względu na problemy zdrowotne i konieczność ich kontrolowania.

W przypadku terminowych praw jazdy wydanych z uwagi na stan zdrowia kluczowe jest pilnowanie nie tylko daty na samym dokumencie, ale też terminu ważności orzeczenia lekarskiego. Jeżeli lekarz wpisał krótszy okres niż maksymalne 15 lat, to właśnie ten termin decyduje o tym, jak długo możesz legalnie prowadzić.

To może Cię zainteresować: Prawo jazdy i oznaczenia, które powinien znać każdy kierowca

Przedłużenie prawa jazdy po terminie jest procesem z pozoru wymagającym. W gruncie rzeczy jest on dość prosty, choć na tyle nowy, że niewiele osób miało z nim styczność. Przede wszystkim należy zadbać o skompletowanie wszystkich dokumentów, dzięki którym cały proces powinien przebiec szybko.

Musisz mieć wniosek o wydanie nowego prawa jazdy i potwierdzenie uiszczenia opłaty. Niezbędne okaże się także kolorowe, aktualne zdjęcie o wymiarach znanych z innych dokumentów, czyli 3,5 x 4,5 cm, jak i dowód osobisty bądź w razie zajścia takiej konieczności – paszport. Do wglądu w urzędzie potrzebny będzie stary oryginał prawa jazdy oraz, jeśli jest to wymagane prawnie i niezbędne, orzeczenie lekarskie o aktualnym stanie zdrowia przedstawiające brak przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów mechanicznych.

Jeżeli przegapisz termin ważności, nie oznacza to automatycznie, że musisz od nowa zdawać egzamin teoretyczny czy praktyczny. Gdy nie doszło do cofnięcia uprawnień ani innych poważniejszych decyzji administracyjnych, wydanie prawa jazdy polega wyłącznie na wymianie dokumentu i ewentualnym wykonaniu wymaganych badań lekarskich. Warto jednak pamiętać, że do czasu wydania nowego dokumentu nie wolno prowadzić pojazdu.

Jak sprawdzić datę ważności prawa jazdy?

Na dokumencie prawa jazdy informacja o jego ważności znajduje się przy dacie oznaczonej zwykle jako termin ważności dokumentu. To właśnie ten dzień wyznacza moment, do którego możesz legalnie prowadzić pojazd danej kategorii. Po jego upływie system traktuje Cię tak, jak bez uprawnień do kierowania pojazdami – nawet jeśli fizycznie nadal trzymasz w portfelu ten sam dokument.

Żeby uniknąć problemów przy kontroli drogowej, warto raz na jakiś czas sprawdzić datę na swoim prawie jazdy. Możesz też zajrzeć do aplikacji mObywatel  czy też do informacji dostępnych w systemach administracji (np. Centralnej Ewidencji Kierowców), a najlepiej dodać sobie przypomnienie w kalendarzu na kilka miesięcy przed upływem terminu. To prosty sposób, by nie dowiedzieć się o nieważnym prawie jazdy dopiero od policjanta podczas kontroli drogowej.

Przedłużyć prawo jazdy można w wielu miejscach, w tym między innymi w urzędzie miasta czy też w starostwie powiatowym, zależnie od miejsca zamieszkania interesanta. Możesz również zdecydować się na złożenie wniosku na platformie ePUAP.

Niezależnie od tego, czy składasz wniosek tradycyjnie w urzędzie, czy elektronicznie przez platformę ePUAP, efektem jest wydanie nowego, plastikowego dokumentu. Często dane o nim pojawiają się wcześniej w systemach elektronicznych, np. w aplikacji mObywatel.

Czas oczekiwania na gotowy dokument nie jest zbyt długi i wynosi od kilku do kilkudziesięciu dni roboczych, zależnie od obłożenia, ewentualnych świąt oraz poziomu skomplikowania danej sprawy. Za najczęstsze przedłużenia odpowiadają braki formalne we wniosku, czasami także potrzeba uzupełnienia danych, których kierowca zapomniał uzupełnić wcześniej. Zazwyczaj jednak urzędnicy załatwiają tę sprawę szybciej, zwłaszcza gdy chodzi o odnowienie prawa jazdy.Na wymianę bezterminowego prawa jazdy, wydanego przed 2013 rokiem, na terminowe każdy kierowca ma ściśle określony czas. Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami należy to zrobić najwcześniej w 2028 roku, a najpóźniej w 2033 roku. Warto proces ten przeprowadzić jak najpóźniej, lecz jednocześnie nie zapominając o upływającym powoli terminie. To bowiem od tego czasu będzie się liczyć nowy, 15-letni okres.

Wymiana prawa jazdy po terminie może być jedynie formalnością. Musisz jednak przygotować się na pewne koszty. Wynikają one m.in. z obowiązku złożenia wniosku o nowe prawo jazdy, który kierowca musi wnieść razem z opłatą w wysokości 100 złotych. Do tego dochodzi obowiązek dostarczenia aktualnego zdjęcia i ważnego badania lekarskiego (jeśli jest ono wymagane). Cena takich badań może wynieść nawet kilkaset złotych.

Dowiedz się także: Odbiór prawa jazdy. Po jakim czasie od zdania egzaminu można odebrać 
dokument?

Prawo jazdy przed upłynięciem terminu jego ważności należy odnowić. Cały proces sprowadza się do kilku działań ze strony interesanta, zatem nie powinien zająć nikomu zbyt wiele czasu. 

Zacznij od upewnienia się, czy masz do czynienia z brakiem przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Badania lekarskie i psychologiczne są ważne tak długo, jak sam dokument, dlatego należy je powtórzyć przed wyrobieniem nowego prawa jazdy. Aktualne orzeczenie lekarskie (i ewentualnie orzeczenie psychologiczne, jeśli wymagane) jest niezbędne do przejścia dalej.

Należy przede wszystkim wypełnić wniosek o wydanie prawa jazdy, po czym dołączyć do niego wszystkie prawnie wymagane dokumenty. Ich wykaz znajdziesz we wniosku. 

Dobrą praktyką jest rozpoczęcie całej procedury z lekkim wyprzedzeniem – na przykład 2–3 miesiące przed upływem terminu ważności. Daje Ci to czas na spokojne wykonanie badań, uzupełnienie ewentualnych braków formalnych i uniknięcie sytuacji, w której na kilka tygodni zostajesz bez ważnego prawa jazdy tylko dlatego, że urząd lub drukarnia dokumentów są mocno obciążone.

W kolejnym etapie należy wydrukowany i wypełniony wniosek dostarczyć do urzędu odpowiedniego dla miejsca zamieszkania i złożyć go wraz z załącznikami w wydziale komunikacji.

Nie zapomnij również uregulować opłaty za wydanie prawa jazdy. Jej wysokość reguluje 
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 9 lipca 2025 r. w sprawie wysokości opłat za 
wydanie dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami. Obecnie jest to 100 zł, jeśli potrzebujesz polskiego prawa jazdy, i 35 zł w przypadku międzynarodowego dokumentu.

Po tych krokach przyjdzie czas na oczekiwanie, a następnie odebranie swojego nowego prawa jazdy – tym razem z terminem ważności równym 15 lat od chwili jego wydania. Jak wspomnieliśmy wyżej, cały proces możesz przeprowadzić także przez internet, o ile dany urząd dopuszcza taką ścieżkę.

Kwestię jazdy z nieważnym prawem jazdy reguluje Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks 
wykroczeń. W Art. 94 można przeczytać:

• 1. Kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu prowadzi pojazd mechaniczny, nie mając do tego uprawnienia, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny nie niższej niż 1500 złotych.

To oznacza, że jeżeli nie masz uprawnień do prowadzenia konkretnego typu pojazdu, grozi Ci mandat w wysokości od 1 500 do 30 000 zł (na przykład, gdy upłynęła ważność danej kategorii). Identyczna grzywna grozi w razie braku uprawnień do kierowania pojazdami, a więc również wtedy, kiedy używasz prawa jazdy po terminie. To zatem bardzo kosztowna sytuacja, szczególnie jeśli sprawa zostanie przekazana do sądu – wówczas kierowca może otrzymać karę z górnych widełek.

W razie kolizji lub wypadku jazda bez ważnych uprawnień może mieć także poważne konsekwencje ubezpieczeniowe. Co do zasady ubezpieczyciel z OC sprawcy wypłaci odszkodowanie osobom poszkodowanym, ale może potem dochodzić zwrotu wypłaconej kwoty od kierowcy, który prowadził bez wymaganych uprawnień (tzw. regres). Oznacza to, że jedna stłuczka spowodowana autem prowadzonym bez ważnego prawa jazdy może skończyć się rachunkiem opiewającym na kilkadziesiąt tysięcy złotych lub więcej.

Warto zauważyć również fakt, że osoba bez ważnego prawa jazdy nie będzie mogła dokończyć swojej podróży. Oznacza to, że będzie ona musiała znaleźć zastępczego kierowcę lub skontaktować się z pomocą drogową, która pomoże odholować pojazd w bezpieczne miejsce. Policja kontrolująca kierowcę bez ważnego prawa jazdy, będzie go traktować tak samo, jak osobę niemającą tych uprawnień w ogóle.

Warto także mieć na uwadze fakt, że obecnie kierowcy nie muszą mieć przy sobie fizycznego dokumentu potwierdzającego posiadanie odpowiednich uprawnień. Funkcjonariusz powinien sprawdzić ich aktualność w Centralnej Ewidencji Kierowców. Problem zaczyna się zatem wyłącznie po uzyskaniu przez funkcjonariusza informacji, że skończyła się ważność prawa jazdy.

Biorąc pod uwagę zmiany prawne, prawo jazdy po terminie ważności może wygenerować spore problemy, m.in. pod postacią wysokiego mandatu, zakazu prowadzenia pojazdów czy regresu ubezpieczeniowego. Z tego powodu warto dopilnować tego, by utrzymać ciągłą ważność prawa jazdy. Wymiana tego dokumentu nie jest wcale tak skomplikowana, jak mogłoby się wydawać, i poradzi sobie z nią każdy kierowca, zwłaszcza przy braku przeciwwskazań psychologicznych i zdrowotnych.

Regularne badania lekarskie dla kierowcy chronią zdrowie i życie nie tylko Twoje, ale też pozostałych uczestników ruchu drogowego. Pogarszający się wzrok, choroby serca, schorzenia na tle psychicznym lub emocjonalnym i wiele innych problemów zdrowotnych mogą doprowadzić do nieracjonalnych zachowań lub bardzo niebezpiecznych zdarzeń. Gdy ze względu na wadę wzroku lub starszy wiek kierowca ma opóźniony czas reakcji, nie zawsze jest on w stanie dostosować swojego zachowania na drodze do aktualnie panującej sytuacji, co może przyczyniać się do powstania niebezpieczeństwa. 

Ważne prawo jazdy to nie wszystko, co musisz mieć, by móc legalnie przemieszczać się swoim autem po drogach publicznych. Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej również jest obowiązkowe. 

Jeśli więc chcesz kupić OC w LINK4, sprawdź kalkulator dostępny na naszej stronie, aby obliczyć wysokość składki. Możesz też skontaktować się z nami telefonicznie pod numerem (22) 444 44 23 lub osobiście spotkać się z agentem współpracującym z LINK4

W LINK4 poza obowiązkowym ubezpieczeniem OC możesz zdecydować się też na Pakiet OC z 
MiniAssistance po Wypadku, AC, Auto Assistance czy NNW. Sprawdź szczegóły każdego ubezpieczenia na stronie LINK4. Możesz też skontaktować się z nami, a pomożemy Ci dobrać je do Twoich potrzeb!

Szczegółowe informacje o produktach, limitach i wyłączeniach, a także OWU dostępne są na stronie www.link4.pl.

Przeczytaj też: OC Skoda Superb, Ubezpieczenie OC Poznań

Na czym polega przedłużenie prawa jazdy po terminie?

Przedłużenie prawa jazdy polega na odnowieniu jego ważności, gdyż po upływie wyznaczonego terminu dokument uprawniający do prowadzenia pojazdów mechanicznych staje się nieważny. Muszą to zrobić zarówno ci, którzy mają terminowe prawa jazdy, jak i zmotoryzowani, którzy wyrobili ten dokument jeszcze jako bezterminowy, czyli przed 2013 rokiem.

Czy odnowienie prawa jazdy po terminie jest płatne?

Opłata za wydanie dokumentu wynosi 100 złotych. Jeśli wymagane są do tego także badania lekarskie, to kolejne kilkaset złotych do zapłaty.

Czym grozi brak ważnego prawa jazdy w razie kontroli?

Prawo jazdy po terminie jest traktowane jako brak uprawnień, zatem tego typu sytuacja może grozić karą do 1 500 zł w przypadku wystawienia mandatu przez funkcjonariusza lub do 30 000 zł w razie skierowania sprawy do rozpatrzenia przez sąd.

Jakie dokumenty są potrzebne do wydania nowego prawa jazdy?

Wymiana prawa jazdy po terminie ważności wymaga kilku dokumentów. Należą do nich między innymi wniosek o wydanie tego dokumentu, potwierdzenie uiszczenia opłaty, aktualna fotografia, dowód osobisty lub inny dokument tożsamości, a także oryginał prawa jazdy, lecz wyłącznie do wglądu. W razie takiej potrzeby niezbędne może okazać się także orzeczenie lekarskie.

Gdzie można złożyć wniosek o odnowienie prawa jazdy?

Złożyć wniosek o wymianę prawa jazdy można w urzędzie miasta oraz w starostwie powiatowym, a w razie mieszkania w Warszawie – również w odpowiednim dla miejsca zamieszkania urzędzie dzielnicy. Cały proces można także zrealizować online za pośrednictwem portalu ePUAP.

Czy muszę ponownie zdawać egzamin, jeśli spóźnię się z przedłużeniem prawa jazdy?

Sam fakt upływu terminu ważności dokumentu nie oznacza automatycznie konieczności zdawania egzaminu od nowa. Najczęściej wystarczy złożyć wniosek o wymianę prawa jazdy i – jeśli jest to wymagane – przedstawić aktualne orzeczenie lekarskie. Ponowny egzamin może wchodzić się w grę dopiero wtedy, gdy wcześniej doszło np. do cofnięcia uprawnień lub innych poważniejszych decyzji administracyjnych.

Czy urząd przypomni mi o kończącym się terminie prawa jazdy?

Nie można zakładać, że urząd zawsze wyśle przypomnienie o kończącej się ważności. W praktyce to kierowca odpowiada za pilnowanie daty wpisanej w dokumencie i ewentualne sprawdzenie informacji o uprawnieniach w systemach elektronicznych. Dobrą metodą jest zapisanie terminu w kalendarzu (np. w telefonie) i ustawienie przypomnienia na kilka miesięcy przed wygaśnięciem prawa jazdy – dzięki temu jest mniejsze ryzyko, że w natłoku codziennych spraw zwyczajnie o tym zapomnisz.

Źródła:
1. Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami:
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu20110300151
2. Wymień prawo jazdy: 
https://www.gov.pl/web/gov/wymien-prawo-jazdy
3. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 9 lipca 2025 r. w sprawie wysokości opłat za wydanie dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami: 
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250000953
4. Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń: 
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19710120114