Okres próbny dla młodych kierowców – jakie zasady obowiązują w 2026 roku?

Każdy kierowca, który zdał prawo jazdy kategorii B przez kolejne 2 lata musi przejść tzw. okres próbny. Reguluje to rozdział 14 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, Dz. U. 2011 Nr 30 poz. 151. Czas próby ma dotyczyć nie tylko pełnoletnich osób, które po raz pierwszy zdobędą prawo jazdy kat. B, ale także 17-latków objętych szczególnym reżimem z art. 8 a ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z art. 91 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami przepisy o okresie próbnym stosuje się odpowiednio również do osób, które uzyskały prawo jazdy kat. B po uprzednim cofnięciu uprawnienia albo w związku z wymianą zagranicznego prawa jazdy w określonych sytuacjach. 

Ustawodawca traktuje ten czas jako mechanizm kontrolny wobec kierowców rozpoczynających albo ponownie rozpoczynających samodzielne prowadzenie pojazdów kategorii B.

Co ważne z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 1676), który przewiduje, że przepisy rozdziału 14 ustawy o kierujących pojazdami (przepisy o okresie próbnym), stosuje się po upływie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie nowelizacji. Nowelizacja weszła w życie 3 marca 2026 r., a więc przepisy o okresie próbnym w nowym kształcie zaczną być stosowane od 3 września 2026 r.

Przeczytaj także: Nowe przepisy dla młodych kierowców. Jakich zmian możesz się spodziewać?

Ile trwa okres próbny dla osoby 17-letniej, a ile dla pełnoletniej?

Okres próbny dla osoby pełnoletniej ma trwać 2 lata, a dla kierowcy, który uzyskał prawo jazdy kategorii B między 17. a 18. rokiem życia – 3 lata, nie dłużej jednak niż do ukończenia 20 lat. Wynika to wprost z art. 91 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o kierujących pojazdami. 

Przepis wskazuje też moment rozpoczęcia biegu tego okresu – liczy się go od dnia wydania prawa jazdy, a przy tymczasowym elektronicznym prawie jazdy od dnia uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu państwowego, o czym stanowi art. 91 ust. 1 in fine oraz ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami.

W przypadku 17-latka ustawodawca odwołuje się do szczególnej kategorii prawa jazdy opisanej w art. 8 a ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami. Chodzi o prawo jazdy kategorii B uzyskane po ukończeniu 17 lat, ale przed ukończeniem 18 lat. Taki kierowca ma więc dłuższy okres próbny niż osoba pełnoletnia, bo ustawodawca uznał, że wcześniejsze dopuszczenie do kierowania pojazdem powinno być powiązane z dłuższym czasem nadzoru prawnego.

Czy okres próbny dotyczy również osób, które odzyskały prawo jazdy po przerwie?

Tak. Okres próbny ma obejmować także kierowców, którzy utracili uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, a następnie ponownie uzyskali prawo jazdy. Wynika to z art. 91 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o kierujących pojazdami. Dotyczy to również osób, które utraciły prawo jazdy m.in. w czasie trwania okresu próbnego.

Katalog ograniczeń, jakie stosuje się do kierowców w czasie okresu próbnego, wynika m.in. z art. 91 ust. 4-6 ustawy o kierujących pojazdami.

Ustawodawca przewidział tu trzy grupy obostrzeń: 

• zakaz jazdy z przekroczeniem stężenia 0,0‰ alkoholu we krwi lub 0,0 mg w 1 dm3 wydychanego powietrza lub środka odurzającego działającego podobnie jak alkohol
• dodatkowe zakazy dla kierowców, którzy nie ukończyli 18 lat, 
• obowiązek odbycia praktycznego szkolenia po przekroczeniu 12 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego.

Zero tolerancji dla prowadzenia po alkoholu!

W okresie próbnym kierowców obowiązuje zasada zero tolerancji dla alkoholu i środków działających podobnie do alkoholu. Art. 91 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami stanowi, że w okresie próbnym „zabrania się jazdy z przekroczeniem stężenia 0,0 ‰ alkoholu we krwi, 0,0 mg w 1 dm3 wydychanego powietrza albo 0,0 ng/ml środka działającego podobnie do alkoholu w organizmie”.

To oznacza, że kierowca objęty okresem próbnym nie może prowadzić pojazdu nawet po spożyciu bardzo niewielkiej ilości alkoholu. Ustawodawca nie pozostawił tu żadnego marginesu, który dopuszczałby stan po użyciu alkoholu.

Poza okresem próbnym Kodeks wykroczeń (Dz. U. 1971 Nr 12 poz. 114) penalizuje prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu. A zgodnie z art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. 1982 Nr 35 poz. 230) stan po użyciu alkoholu zachodzi wtedy, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi albo prowadzi do stężenia we krwi od 0,2‰ do 0,5‰ alkoholu albo obecności w wydychanym powietrzu od 0,1 mg do 0,25 mg alkoholu w 1 dm3. Z kolei art. 46 ust. 3 tej samej ustawy, mówi, że stan nietrzeźwości zachodzi wtedy, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi albo prowadzi do stężenia we krwi powyżej 0,5‰ alkoholu albo obecności w wydychanym powietrzu powyżej 0,25 mg alkoholu w 1 dm3. 

Tak więc, poniżej 0,2‰ we krwi albo poniżej 0,1 mg/dm3 w wydychanym powietrzu kierowca nie wchodzi jeszcze w ustawowy stan po użyciu alkoholu.

Zakazy, które dotyczą nowych kierowców przed ukończeniem 18 lat

W okresie próbnym dodatkowe ograniczenia obejmują także kierowcę, który nie ukończył 18 lat i prowadzi pojazd samochodowy inny niż czterokołowiec.

Po pierwsze, taki kierowca nie może przewozić osoby, która nie ukończyła 18 lat, bez pasażera spełniającego wymagania określone w art. 8 a ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. Chodzi o osobę dorosłą, która ukończyła 25 lat, ma prawo jazdy kategorii B od co najmniej 5 lat, nie była objęta zakazem prowadzenia pojazdów w ostatnich 5 latach i nie znajduje się pod wpływem alkoholu ani środka działającego podobnie do alkoholu.

Po drugie, kierowca objęty tym przepisem nie może wykonywać transportu drogowego rzeczy ani przewozu osób taksówką lub w ramach przewozu okazjonalnego. Ustawodawca uznał, że kierowca, który nie ukończył jeszcze 18 lat, nie powinien w okresie próbnym wykorzystywać pojazdu do działalności zarobkowej związanej z przewozem rzeczy albo osób. To ograniczenie ma charakter ochronny i wiąże się z mniejszym doświadczeniem oraz wyższym standardem odpowiedzialności wymaganym przy przewozie komercyjnym. 

Obowiązek odbycia praktycznego szkolenia po przekroczeniu 12 punktów karnych

W okresie próbnym kierowca, który przekroczy liczbę 12 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, ma obowiązek ukończyć praktyczne szkolenie w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym, co wynika z art. 91 ust. 6 ustawy o kierujących pojazdami. Szkolenie takie trzeba ukończyć przed upływem 12 miesięcy od dnia wykroczenia, które spowodowało przekroczenie 12 punktów. Jeżeli jednak prawomocne rozstrzygnięcie w tej sprawie zapadnie później, zastosowanie ma art. 91 ust. 7, zgodnie z którym szkolenie należy ukończyć przed upływem 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się rozstrzygnięcia, o ile zapadło ono po upływie 9 miesięcy od dnia popełnienia naruszenia.

Praktyczne szkolenie prowadzi odpłatnie ośrodek doskonalenia techniki jazdy, a opłata za nie nie może przekroczyć 500 zł, zaś samo szkolenie ma formę ćwiczeń praktycznych trwających 1 godzinę. Jego celem jest uświadomienie zagrożeń wynikających z nadmiernej i niedostosowanej do warunków ruchu prędkości oraz kształtowanie postawy defensywnej u osoby szkolonej. Po ukończeniu szkolenia kierownik ośrodka wydaje zaświadczenie i wprowadza odpowiednie dane do CEPiK. 

Dla porównania – poza okresem próbnym kierowca, który przekroczył liczbę 24 punktów, ma obowiązek poddać się badaniu psychologicznemu w zakresie psychologii transportu. Dodatkowo, po przekroczeniu 24 punktów musi ukończyć kurs reedukacyjny w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego. To inny mechanizm niż w okresie próbnym – ustawodawca nie reaguje już po przekroczeniu 12 punktów, lecz dopiero po przekroczeniu 24 punktów, i zamiast praktycznego szkolenia w ośrodku doskonalenia techniki jazdy przewiduje kurs reedukacyjny oraz badanie psychologiczne.

Głównymi konsekwencjami dla osób, które naruszyły przepisy drogowe w okresie próbnym to:

• obowiązek odbycia praktycznego szkolenia po przekroczeniu 12 punktów,
• wydłużenie okresu próbnego o kolejne 2 lata po popełnieniu dwóch wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji 
• cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami w przypadkach wskazanych w ustawie, m.in. po przekroczeniu 20 punktów karnych w ciągu pierwszego roku od zdania egzaminu. 

Kiedy okres próbny może zostać wydłużony o kolejne 2 lata?

Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 1. ustawy o kierujących pojazdami okres próbny może zostać wydłużony o kolejne 2 lata wtedy, gdy kierowca w okresie próbnym popełni dwa wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, stwierdzone prawomocnymi rozstrzygnięciami. Jeżeli oba rozstrzygnięcia zapadną jeszcze w czasie trwania okresu próbnego, starosta wydaje decyzję o przedłużeniu okresu próbnego o kolejne 2 lata. Jeżeli natomiast choćby jedno z tych rozstrzygnięć zapadnie już po zakończeniu podstawowego okresu próbnego, wtedy – zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2 – starosta nie przedłuża wcześniejszego okresu, tylko nakłada uzupełniający okres próbny, również trwający 2 lata.

Art. 92 ust. 5 wskazuje, że do katalogu tych wykroczeń zalicza się:

• spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym także, gdy skutkiem jest naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia innej osoby, a także spowodowanie takiego zagrożenia po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka – art. 86 § 1, 1 a i 2 Kodeksu wykroczeń,
• najpoważniejsze naruszenia przepisów chroniących pieszych, takie jak nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu, niezatrzymanie pojazdu przed osobą z niepełnosprawnością, wyprzedzanie na przejściu dla pieszych lub bezpośrednio przed nim, omijanie pojazdu, który zatrzymał się przed przejściem, oraz jazda wzdłuż po przejściu dla pieszych – art. 86 b § 1 Kodeksu wykroczeń,
• prowadzenie pojazdu mechanicznego po użyciu alkoholu albo podobnie działającego środka – art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń,
• przekroczenie dopuszczalnej prędkości o ponad 30 km/h – art. 92 a § 2 Kodeksu wykroczeń,
• naruszenie zakazu wyprzedzania – art. 92 b Kodeksu wykroczeń,
• naruszenie zakazów na przejeździe kolejowym, w tym objeżdżanie opuszczonych zapór, wjazd przy czerwonym świetle lub wjazd na przejazd bez miejsca do zjazdu – art. 97 a Kodeksu wykroczeń,
• niezachowanie należytej ostrożności na drodze wewnętrznej, które zagraża bezpieczeństwu innej osoby – art. 98 Kodeksu wykroczeń.

Do tego ustawodawca zalicza także wykroczenia polegające na niestosowaniu się do zasad pierwszeństwa i poleceń w ruchu drogowym, czyli:

• tamowanie lub utrudnianie ruchu – art. 90 Kodeksu wykroczeń,
• niestosowanie się do znaków drogowych, sygnałów drogowych albo poleceń osoby kierującej ruchem lub uprawnionej do kontroli – art. 92 § 1 lub 2 Kodeksu wykroczeń,
• naruszenie innych przepisów ruchu drogowego – art. 97 Kodeksu wykroczeń,

ale tylko wtedy, gdy są one związane z:

• nieustąpieniem pierwszeństwa przejazdu – art. 25 ust. 1-3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 1997 Nr 98 poz. 602),
• niestosowaniem się do znaków drogowych regulujących pierwszeństwo przejazdu,
• wjazdem za sygnalizator mimo sygnału zakazującego wjazdu,
• niezastosowaniem się do poleceń lub sygnałów dawanych przez osoby kierujące ruchem lub uprawnione do jego kontroli.

Ile punktów karnych może zebrać młody kierowca przed utratą prawa jazdy?

Świeżo upieczony kierowca może stracić prawo jazdy po przekroczeniu 20 punktów w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Tak wynika z art. 103 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami. 

Te rozwiązania mają być stosowane od 3 września 2026 r. na podstawie art. 9 ust. 1 nowelizacji z 17 października 2025 r.

17-latek z prawem jazdy kategorii B nie może legalnie jechać samochodem za granicę. Zgodnie z art. 8 a ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami takie prawo jazdy do ukończenia 18 lat uprawnia do kierowania pojazdem wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zdałeś egzamin na prawo jazdy? Pewnie czeka Cię teraz decyzja o zakupie pierwszego samochodu. Pamiętaj więc, że każdy pojazd zarejestrowany w Polsce musi posiadać ważne obowiązkowe OC. 

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych chroni kierowcę przed koniecznością pokrywania z własnej kieszeni naprawiania szkód wyrządzonych innym uczestnikom ruchu. Jeśli spowodujesz kolizję lub wypadek, odszkodowanie za uszkodzone mienie albo uszczerbek na zdrowiu poszkodowanych zostanie wypłacone właśnie z OC sprawcy.

Ubezpieczenie obowiązkowe kupisz w LINK4! W ciągu zaledwie kilku chwil możesz wyliczyć składkę i sfinalizować całą transakcję. Wystarczy, że przejdziesz na stronę z naszym intuicyjnym kalkulatorem online!

Warto rozważyć także dodatkową ochronę ubezpieczeniową. Do OC w LINK4 dokupić możesz także ubezpieczenia dobrowolne. Jakie?

• Auto Casco (AC) chroni przed finansowymi skutkami uszkodzenia, zniszczenia lub utraty samochodu oraz jego części. W LINK4 AC jest zawsze zawierane w formule All Risk, co oznacza, że bierzemy odpowiedzialność za wszelkie zdarzenia, poza tymi, które wyraźnie opisane są w OWU jako wyłączenia. Oznacza to, że z AC możesz otrzymać odszkodowanie m.in. za uszkodzenie pojazdu, które spowodujesz na drodze, na parkingu, wskutek działania osób trzecich czy sił natury. W zakresie ochrony znajdują się też bagaż podręczny i foteliki dziecięce. 
• Auto Assistance to z kolei pomoc na drodze w razie wypadku, awarii czy kradzieży pojazdu. W LINK4 dostępne są trzy warianty Auto Assistance – różnią się zakresem pomocy oraz limitami poszczególnych świadczeń. Każdy z nich jednak zawiera: pomoc drogową, taką jak uruchomienie auta przy rozładowanym akumulatorze, otwarcie samochodu po utracie kluczyków, wymianę koła czy dostarczenie paliwa. 
• NNW to ochrona dla kierowcy i pasażerów na wypadek uszczerbku na zdrowiu, hospitalizacji albo śmierci po wypadku komunikacyjnym. Gdy dojdzie do takiego zdarzenia, LINK4 wypłaci Ci świadczenie pieniężne – sumę ubezpieczenia wybierasz przy zawieraniu umowy.

Zobacz też: Ile kosztuje ubezpieczenie samochodu dla młodego kierowcy? Wiek a zniżki

Okres próbny dla młodych kierowców ma być jednym z najważniejszych elementów nowych zasad dla osób, które dopiero zaczynają samodzielną jazdę samochodem. Ustawa przewiduje, że ma on objąć zarówno pełnoletnich kierowców uzyskujących po raz pierwszy prawo jazdy kategorii B, jak i 17-latków, a także część osób, które odzyskały uprawnienia po ich cofnięciu. Jednocześnie trzeba pamiętać, że choć nowelizacja weszła w życie 3 marca 2026 r., to przepisy rozdziału 14 ustawy o kierujących pojazdami, czyli właśnie te o okresie próbnym, mają być stosowane dopiero od 3 września 2026 r.

Kupujesz pierwszy samochód? Pamiętaj o OC oraz dodatkowych ubezpieczeniach komunikacyjnych! Wykup je w LINK4 na jeden z 3 wygodnych sposobów:

• online – za pomocą kalkulatora OC AC,
• telefonicznie dzwoniąc pod numer 22 444 44 23,
• stacjonarnie u agenta współpracującego z LINK4!

Szczegółowe informacje o produktach, limitach i wyłączeniach, a także OWU dostępne są na stronie www.link4.pl.

Czy 17-latek może jeździć sam po zdaniu egzaminu w 2026 roku?

Nie, kierowca, który uzyskał prawo jazdy kategorii B przed ukończeniem 18. roku życia, podlega szczególnym restrykcjom. Do momentu osiągnięcia pełnoletności nie możesz przewozić osoby poniżej 18. roku życia bez obecności dorosłego pasażera, który spełnia ustawowe wymagania dotyczące wieku i stażu za kierownicą. Dodatkowo jako 17-latek masz zakaz prowadzenia pojazdu w ramach działalności zarobkowej, np. wykonując transport drogowy rzeczy, przewóz osób taksówką lub przewóz okazjonalny. Twoje uprawnienia do ukończenia 18 lat są ważne wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Jakie wymagania musi spełniać opiekun towarzyszący 17-latkowi?

Opiekunem towarzyszącym 17-letniemu kierowcy musi być osoba dorosła, która ukończyła 25 lat. Wymagane jest, aby taki pasażer posiadał prawo jazdy kategorii B od co najmniej 5 lat i nie był objęty zakazem prowadzenia pojazdów w ciągu ostatnich 5 lat. Osoba ta nie może znajdować się pod wpływem alkoholu ani środków odurzających.

Czy w 2026 roku trzeba naklejać zielony listek na szybę?

W 2026 roku naklejanie zielonego listka na szybę nadal nie jest obowiązkowe i nie grozi za jego brak żaden mandat. 

Co się dzieje po popełnieniu dwóch wykroczeń w okresie próbnym?

Jeżeli w czasie trwania okresu próbnego popełnisz dwa wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji stwierdzone prawomocnymi wyrokami, Twój okres próbny zostanie wydłużony o kolejne 2 lata. Decyzję o przedłużeniu wydaje starosta. Do katalogu wykroczeń skutkujących tą sankcją należą m.in. przekroczenie prędkości o ponad 30 km/h, nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu, naruszenie zakazu wyprzedzania czy prowadzenie pojazdu po użyciu alkoholu. Jeśli rozstrzygnięcie o wykroczeniu zapadnie już po zakończeniu Twojego podstawowego okresu próbnego, starosta nałoży na Ciebie tzw. uzupełniający okres próbny trwający również 2 lata.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 17 października 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 1676), https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20250001676/U/D20251676Lj.pdf
2. Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. 2011 Nr 30 poz. 151), https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20110300151/U/D20110151Lj.pdf
3. Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, (Dz. U. 1997 Nr 98 poz. 602), https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970980602/U/D19970602Lj.pdf
4. Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń, Dz. U. 1971 Nr 12 poz. 114, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19710120114/U/D19710114Lj.pdf
5. Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, Dz.U. 1982 nr 35 poz. 230, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19820350230/U/D19820230Lj.pdf