Nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu – mandat i punkty karne

Pieszy na pasach jest szczególnie chroniony i w prawie funkcjonuje jako najsłabsze ogniwo, dlatego też na kierowcach ciąży ogromna odpowiedzialność związana z respektowaniem wszystkich przepisów. Zgodnie z art. 13 Ustawy Prawo o ruchu drogowym:

„Pieszy znajdujący się na przejściu dla pieszych ma pierwszeństwo przed pojazdem. Pieszy wchodzący na przejście dla pieszych ma pierwszeństwo przed pojazdem, z wyłączeniem tramwaju".

Obecnie musisz, jako kierowca, przepuścić pieszego wchodzącego na przejście lub już przechodzącego przez przejście oraz ruszyć dopiero wtedy, gdy uznasz to za bezpieczne i nie przeszkodzisz pieszemu w opuszczeniu jezdni lub torowiska. Istotne jest także to, aby zawsze zwalniać przed przejściem, zachować szczególną ostrożność i prowadzić dokładną obserwację otoczenia, jak i traktować charakterystyczną „zebrę” jako miejsce definitywnego pierwszeństwa dla pieszych.

Nie znaczy to jednak, że piesi mogą zawsze i bez przeszkód poruszać się po każdej części drogi. Z przepisów wynika, że co do zasady nie mogą oni np. legalnie przechodzić przez drogę dwujezdniową w obszarze zabudowanym w niewyznaczonych do tego miejscach. Ponadto podczas przechodzenia przez drogę powinni również zachować szczególną ostrożność i korzystać z przejść dla pieszych. Niestety, nie zawsze jednak tak się dzieje, a zachowania pieszych są często bardzo ryzykowne. Dlatego kierujący pojazdami powinni zawsze być ostrożni i uważni wobec pieszych, także w sytuacjach, gdy ci np. znajdują się w miejscach, w którym nie powinni się znajdować, aby zminimalizować ryzyko zagrożeń i wypadków na drodze.

Przeczytaj także: Mandat za mruganie światłami – ile zapłacisz i kiedy grozi?

Spowodowanie wypadku z udziałem pieszego jest poważnym wykroczeniem. Poza mandatem oraz punktami karnymi policjant może zatrzymać prawo jazdy. Ma do tego prawo, gdy kierujący był pijany lub uciekł z miejsca wypadku. W tym ostatnim przypadku kierowca traci uprawnienia na minimum 3 lata. Zgodnie z Kodeksem karnym, jeżeli badanie zawartości alkoholu we krwi wykaże, że kierowca jest w stanie nietrzeźwości, to może on stracić prawo jazdy nawet na 15 lat. Osoby w stanie po spożyciu alkoholu mogą stracić uprawnienia na okres od 6 miesięcy do 3 lat.

Warto pamiętać też o tym, że osoby poszkodowane w wypadku mogą ubiegać się o zadośćuczynienie lub odszkodowanie od sprawcy. Mogą żądanie swoje argumentować utratą zdolności do pracy lub kosztami leczenia. W takim przypadku zadziała obowiązkowe ubezpieczenie OC. Chroni ono bowiem osoby poszkodowane, a nie sprawcę zdarzenia.

Pamiętaj jednak, że zgodnie z art. 43 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych ubezpieczyciel ma prawo żądać od kierującego zwrotu wypłaconego odszkodowania, jeżeli kierujący:

• wyrządził szkodę umyślnie, w stanie po użyciu alkoholu lub w stanie nietrzeźwości albo po użyciu środków odurzających, substancji psychotropowych lub środków zastępczych;
• nie miał wymaganych uprawnień do kierowania pojazdem – z wyjątkiem sytuacji, gdy chodziło o ratowanie życia ludzkiego lub mienia albo o pogoń za osobą podjętą bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa;
• wszedł w posiadanie pojazdu wskutek popełnienia przestępstwa;
• zbiegł z miejsca zdarzenia.

W praktyce oznacza to, że pieszy otrzyma odszkodowanie z OC także wtedy, gdy potrącił go, np. kierowca pod wpływem alkoholu. Taki kierowca i tak zapłaci z własnej kieszeni – tylko że nie poszkodowanemu, a ubezpieczycielowi, który zwróci się do niego o zwrot wypłaconej kwoty.

Mandat za nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu wynosi 1 500 zł. Kierowca może go otrzymać w kilku przypadkach. Są to sytuacje takie jak:

• nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu na przejściu dla pieszych lub na nie wchodzącemu;
• nieustąpienie przez kierującego pojazdem skręcającym pierwszeństwa pieszemu przechodzącemu przez jezdnię, na którą pojazd ten wjeżdża;
• nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu podczas przejeżdżania przez chodnik lub drogę dla pieszych;
• nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu podczas jazdy po placu, na którym ruch pieszych i pojazdów odbywa się po tej samej powierzchni;
• nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu przez kierowcę podczas włączania się do ruchu;
• nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu przez kierującego pojazdem w oznaczonej odpowiednimi znakami strefie zamieszkania;
• nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu przy cofaniu pojazdem;
• niezatrzymanie pojazdu przed przejściem w celu umożliwienia przejścia przez jezdnię osobie niepełnosprawnej, używającej specjalnego znaku lub osobie o widocznej ograniczonej sprawności ruchowej.

Mandat za nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu jest bardzo wysoki. Od 2023 roku wynosi on w niektórych przypadkach aż 1500 złotych. A to jeszcze nie wszystko. Jeżeli w ciągu dwóch lat od popełnienia takiego wykroczenia, kierowca zostanie złapany na takim samym nieprawidłowym zachowaniu, mandat wyniesie już 3 tys. złotych. Kwoty mogą być jeszcze wyższe, gdy do tego mandatu zostaną dodane inne wykroczenia, takie jak przekroczenie dopuszczalnej prędkości lub rozmowa przez telefon komórkowy bez używania zestawu głośnomówiącego.

Maksymalna kara finansowa, jaką może zostać ukarany kierowca, to 6 000 zł. Jeśli sprawa trafi natomiast do sądu, to nałożona grzywna może być wielokrotnie wyższa.

Jak widzisz, nowe przepisy wprowadziły bardzo dotkliwe kary finansowe. Pamiętaj także, że czas na opłacenie otrzymanego mandatu jest bardzo krótki. Jest to tylko 7 dni. Jeśli tego nie zrobisz, nie ma co liczyć na przedawnienie. Państwo za pośrednictwem Urzędu Skarbowego ma 3 lata na ściągnięcie należności.

Sprawdź także: Parkowanie na chodniku. Jakie zakazy Cię obowiązują, kierowco?

Poza mandatem kierowca otrzyma także punkty karne. W zależności od wykroczenia możesz otrzymać od 8 do nawet 15 punktów karnych.

Naruszenie przepisów dotyczących bezpieczeństwa pieszych na drodze niesie ze sobą surowe konsekwencje w ramach punktów karnych. Nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na pasach (lub wchodzących na nie), wyprzedzanie na przejściu lub tuż przed nim, omijanie pojazdu zatrzymanego w celu ustąpienia pierwszeństwa pieszemu na pasach, jak i nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu na skrzyżowaniu po skręceniu kierującego w drogę poprzeczną, to przewinienia karane liczbą 15 punktów.

Złamanie zakazu wyprzedzania na skrzyżowaniu to 10 punktów karnych, natomiast jazda wzdłuż chodnika lub wzdłuż przejścia dla pieszych wiąże się z otrzymaniem aż 8 punktów karnych. To poważne sankcje mające na celu zachowanie bezpieczeństwa pieszych na drogach.

Od 17 września 2022 roku zdobyte punkty pozostawały na koncie przez dwa lata. Nie było też możliwości skasowania kilku z nich, odbywając płatne szkolenie w Wordzie. Ta dogodność została zlikwidowana przez ustawodawcę.

Jednak od 17 września 2023 roku znowu nastąpił powrót do rocznego okresu, po którym kasują się punkty karne. Ponadto wróciła możliwość korzystania z kursów zmniejszających liczbę punktów – z tym, że nie mogą one się odbywać w formie online. Kierowcy raz na pół roku mogą przejść odpłatne szkolenie, którego wynikiem jest zredukowanie do 6 punktów karnych.

Zalecamy ostrożną jazdę, nie tylko w okolicach przejść dla pieszych. Wysokie kary mają za zadanie zdyscyplinowanie kierowców oraz zmniejszenie zagrożeń i wypadków, w tym tych śmiertelnych, z udziałem pieszych.

W przypadku, gdy w wyniku nieustąpienia pierwszeństwa dojdzie do wypadku, poszkodowanemu zostanie wypłacone odszkodowanie z OC sprawcy. Szkoda zostanie odnotowana w UFG i będzie ona brana pod uwagę podczas wyliczania składki na kolejny rok. Jeżeli chcesz, by pierwsza szkoda nie była uwzględniana podczas wyliczania składki, możesz wykupić Klauzulę Ochrona Zniżki w LINK4.

Każdy kierowca, zarówno doświadczony, jak i początkujący, zdaje sobie sprawę z tego, że niespodziewane sytuacje na drodze zdarzają się każdemu. Dlatego tak ważne jest posiadanie ubezpieczenia OC. To nie tylko wymóg prawny, ale przede wszystkim zabezpieczenie finansowe dla kierowcy i osób trzecich w razie niespodziewanego zdarzenia drogowego.

Jeśli chcesz kupić OC, rozważ skorzystanie z oferty LINK4. Poza OC możesz zdecydować się na Pakiet OC z MiniAssistance po Wypadku, by móc liczyć na świadczenia, takie jak holowanie czy naprawa na miejscu wypadku. Ubezpieczenie kupisz online, telefonicznie lub u agenta – tak jak Ci wygodnie!

Przeczytaj też: Kursy reedukacyjne w pigułce: koszty, czas trwania i zasady

Aby zwiększyć ochronę pieszego, stworzone zostały przepisy, zgodnie z którymi kierowca powinien przepuścić go, gdy zbliża się do przejścia lub przez nie przechodzi. Kierowcy, którzy do tych przepisów się nie stosują, muszą liczyć się z wysokimi karami za nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu. W praktyce oznacza to, że kwota mandatu może wynieść nawet 1 500 złotych i to nie tylko za jedno przewinienie. Taryfikator przewiduje taką karę dla osób, które nie ustąpią pierwszeństwa na pasach, wyprzedzają na przejściu, omijają pojazd zatrzymany w celu przepuszczenia pieszych, jak i nie ustąpią pieszemu w razie skrętu w drogę poprzeczną. Taki sam mandat zapłaci kierowca, który jedzie pojazdem wzdłuż chodnika.

Pamiętaj także, że wysokie kary przewidziane są za brak polisy OC. Dlatego pamiętaj o tym, by wykupić ubezpieczenie. Możesz skorzystać z oferty LINK4, gdzie poza OC znajdziesz szereg produktów, dzięki którym zabezpieczysz się na wypadek konsekwencji nieprzewidzianych zdarzeń na drodze. Odwiedź naszą stronę i skorzystaj z bezpłatnego kalkulatora OC, dzięki któremu poznasz wysokość swojej składki. Możesz też porozmawiać z doradcami pod numerem 22 444 44 23 lub spotkać się z agentem współpracującym z LINK4.

Szczegółowe informacje o produktach, limitach i wyłączeniach, a także OWU dostępne są na stronie www.link4.pl.

Sprawdź też: Rejestracja samochodu Elbląg

Źródła:

1. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20210002484/O/D20212484.pdf
2. Ustawa z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, https://dziennikustaw.gov.pl/D2023000112301.pdf
3. Ustawa Prawo o ruchu drogowym z dnia 20 czerwca 1997 r., https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970980602/U/D19970602Lj.pdf
4. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970880553/U/D19970553Lj.pdf
5. Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20031241152/T/D20031152L.pdf